Gazi Mustafa Kemal Atatürk, siroz hastalığından dolayı hayata gözlerini yumdu.
ATATÜRK NE ZAMAN ÖLDÜ?
1881 yılında doğan Türkiye’nin kurucusu Atatürk, 10 Kasım 1938 yılında henüz 57 yaşındayken hayatını kaybetti.
10 KASIM’DA NE OLDU?
10 Kasım Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu lideri Ulu Önder, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün çok sevdiği Türkiye’ye ve yaşama veda ettiği gündür.
1938’in 10 Kasım’ında saatler 9’u 5 geçe hayata veda eden Atatürk, 10 Kasım’da çeşitli etkinliklerle anılıyor.
10-16 Kasım haftası; onun inkılap ve ilkeleri, yurtseverliğinin anlatıldığı, TV’lerde ve radyolarda Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün konuşmalarının kendi sesinden dinletildiği, Atatürk’le alakalı filmlerin gösterime girdiği Atatürk’ün anıldığı hafta olarak Türk halkı tarafından hüzünle, özlemle, saygıyla kutlanır.
Anıtkabir ziyareti yapılır, Ankara’da resmî tören gerçekleştirilir. Her 10 Kasım’da Türkiye’de hayat durur ve bayraklar yarıya kadar indirilir.
Sağlık durumu kötüleşen Atatük’e 1938’de siroz teşhisi konuldu ve Avrupa’dan doktorlar geldi. Ancak tedaviler sonuç vermeyince Atatürk, 10 Kasım 1938 tarihinde Perşembe gününün sabahında saatler 09:05’i gösterirken İstanbul Dolmabahçe Sarayı’nda hayatını kaybetti.
Atatürk’ün naaşı büyük bir törenle Ankara’ya uğurlanırken, Atatürk 21 Kasım 1938’de Ankara’da büyük bir törenle Ankara Etnografya Müzesi’ndeki geçici kabrine konuldu. 15 sene sonra ise 10 Kasım 1953 yılında kendisi için yaptırılan başkentin simgelerinden olan Anıtkabir’de toprağa verildi.
ANLAM VE ÖNEMİ
Her sene 10-16 Kasım tarihleri Atatürk Haftası olarak anılır. 10-16 Kasım tarihlerini içine alan hafta Türk topraklarını ve Türk milletini işgalcilerden kurtulmasında önemli rol alan Atatürk’ün aramızdan ayrıldığı hafta olarak anılır.
Yaşamı boyunca varlığını Türk varlığına armağan eden, halkın kendi kendini yönettiği Cumhuriyet idaresini kurmuş, hayatı boyunca yaptığı devrimlerle, Türkiye’yi çağdaş ülkeler seviyesine eriştirmiş dünya lideri Atatürk, her 10 Kasım’da hasretle, özlemle, saygıyla anılıyor.
ATATÜRK’ÜN HAYATI
1881’de o dönem Osmanlı’ya bağlı Selânik’teki Kocakasım Mahallesi, Islâhhâne Caddesi’ndeki üç katlı pembe evde doğan Mustafa Kemal Atatürk’ün annesi Zübeyde Hanım, babası Ali Rıza Efendi’dir.
Annesi Zübeyde Hanım Selânik yakınlarındaki Langaza kasabasına yerleşmiş eski bir Türk ailesinin kızıyken, baba tarafından dedesi Hafız Ahmet Efendi XIV-XV. yüzyıllarda Aydın ve Konya’dan Makedonya’ya yerleştirilmiş Kocacık Yörüklerindendir.
Evkaf katipliği, milis subaylığı ve kereste ticareti yapan Ali Rıza Efendi, 1871’de Zübeyde Hanım’la hayatını birleştirdi.
Atatürk’ün beş kardeşinden dördü küçük yaşlarda hayatını kaybetti, yalnızca Makbule (Atadan) 1956’ya kadar yaşadı.
Mustafa, okul çağına gelince Hafız Mehmet Efendi’nin mahalle mektebinde öğrenime başladı, ardından babasının isteği üzerine Şemsi Efendi Mektebi’ne geçiş yaptı. Bu esnada babası hayatını kaybetti (1888). Bir süre Rapla Çiftliği’nde dayısının yanında kalmasının ardından Selânik’e dönerek okulunu bitiren Mustafa, Selânik Mülkiye Rüştiyesi’ne girdi.
Kısa bir zamanın ardından 1893’da Askerî Rüştiye’ye giren Mustafa’ya, bu okulda Matematik öğretmeni Mustafa Bey adına ‘Kemal’i ekletti.
1896-1899 yılları arasında Manastır Askeri İdâdi’sini tamamlayarak, İstanbul’da Harp Okulunda öğrenime başlayan Mustafa Kemal, 1902’de teğmen rütbesiyle mezun oldu.
Harp Akademisi’ne devam eden Mustafa Kemal, 11 Ocak 1905 yılında yüzbaşı rütbesiyle Akademi’yi bitirdi.
1905-1907 yıllarında Şam’da 5. Ordu emrinde görev yapan Mustafa Kemal, 1907 yılında Kolağası (Kıdemli Yüzbaşı) oldu.
Manastır’a III. Ordu’ya atanan Mustafa Kemal, 19 Nisan 1909 yılında İstanbul’a giren Hareket Ordusu’nda Kurmay Başkanı olarak görev yaptı.
1910’da Fransa’ya gönderilen Mustafa Kemal, Picardie Manevraları’na katıldı.
1911’de İstanbul’da Genel Kurmay Başkanlığı emrinde çalışmalarını sürdürdü.
22 Haziran 1919’da Amasya’da yayımladığı genelgeyle “Milletin istiklâlini yine milletin azim ve kararının kurtaracağını ” ilan edip Sivas Kongresi’ni toplantıya çağırdı.
23 Temmuz – 7 Ağustos 1919 tarihleri arasında Erzurum, 4 – 11 Eylül 1919 tarihleri arasında da Sivas Kongresi’ni toplayarak vatanın kurtuluşu için izlenecek yolun belirlenmesini sağladı.
27 Aralık 1919’da Ankara’da heyecanla karşılandı.
23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılmasıyla Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulması yolunda önemli bir adım atılmış oldu.
Meclis ve Hükümet Başkanlığına Mustafa Kemal seçildi Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kurtuluş Savaşı’nın başarıyla sonuçlanması için gerekli yasaları kabul edip uygulamaya başladı.
Türk Kurtuluş Savaşı 15 Mayıs 1919’da Yunanlıların İzmir’I işgali sırasında düşmana ilk kurşunun atılmasıyla başladı.
10 Ağustos 1920 tarihinde Sevr Antlaşması’nı imzalayarak aralarında Osmanlı İmparatorluğu’nu paylaşan I. Dünya Savaşı’nın galip devletlerine karşı önce Kuvâ-yi Milliye adı verilen milis kuvvetleriyle savaşıldı.
Türkiye Büyük Millet Meclisi düzenli orduyu kurdu, Kuvâ-yi Milliye – ordu bütünleşmesini sağlayarak savaşı zaferle sonuçlandırdı.