Gündem Politika

31 MART 2024 YEREL SEÇİM SONUÇLARI:TÜRKİYE ADİL VE DEMOKRATİK BİR ORTAMDA GERÇEKLEŞTİ

  • Nisan 1, 2024
  • 0

31 Mart 2024 Yerel Seçimi sonuçları: Ana muhalefef partisi CHP, Türkiye genelinde önde. Türkiye geneli belediye başkanlığı seçiminde CHP, AK Parti’yi geride bırakarak tarihi bir başarı ortaya koydu.

31 MART 2024 YEREL SEÇİM SONUÇLARI:TÜRKİYE ADİL VE DEMOKRATİK BİR ORTAMDA GERÇEKLEŞTİ

31 Mart 2024 Yerel Seçimi sonuçları:

Ana muhalefef partisi CHP, Türkiye genelinde önde.

Türkiye geneli belediye başkanlığı seçiminde CHP, AK Parti’yi geride bırakarak tarihi bir başarı ortaya koydu. CHP yüzde 37,7 ile birinci parti olurken, AK Parti’nin oy oranı yüzde 36’nın altında kaldı. Böylece CHP, 1977 seçimlerinden bu yana ilk kez birinci parti konumuna yükseldi. Açılan sandık sayısına göre adayların aldıkları oy oranlarını aşağıdaki grafikte bulabilirsiniz.

Belediye başkanlığı sayısı kadar Türkiye geneli belediye seçimleri ve il genel meclisi seçimlerinde partilerin alacakları oy oranları da merak ediliyor. Yeni kurulan bazı partiler de ilk kez seçime giriyor. Yerel seçim sonuçların siyasete ne kadar etki edeceği de partilerin Türkiye geneli oy oranı ile yakından ilgili. AK Parti ve CHP kadar MHP, DEM, İYİ Parti, Yeniden Refah, DEVA, Gelecek, Saadet, Zafer ve Memleket partileri başta olmak üzere partilerin oy oranlarını sürekli güncellenen grafiğimizden takip edebilirsiniz.

İl genel meclisinde partilerin oy oranı kaç?

İstanbul ve Ankara’da büyükşehir belediyelerini CHP kazansa da belediye meclislerinde çoğunluğu elde edememişlerdi. Bu yüzden belediye meclislerindeki oy oranı da hayli önemli.

İl genel meclisi oylarında CHP önde gidiyor.

2019 il genel meclisi seçimlerinde AK Parti yüzde 42.7 oy alırken CHP yüzde 28.6 oy almıştı.MHP’nin oyu yüzde 8.1; İYİ Parti’nin oyu yüzde 7.3; HDP’nin oyu ise yüzde 5.8 idi.

2024 yerel seçimi: Partilerin en yüksek ve en düşük oy aldıkları 10 şehir hangisi, veriler ne diyor?

31 Mart 2024 yerel seçimlerinin en başarılı partisi CHP oldu. CHP hem belediye sayısını hem de oy oranını ciddi şekilde arttırdı. 31 Mart 2024 yerel seçimlerinin resmi olmayan sonuçları netleşti. CHP, büyükşehir ve illerde 81 belediyeden 35’ini kazandı; AK Parti ise 24’te kaldı.

Verilerine göre belediye başkanlığı seçimi Türkiye geneli oy oranında CHP, yüzde 37,77 ile ilk sırada yer alırken AK Parti yüzde 35,49 oy aldı.

Peki, partilerin şehir bazındaki performansları nasıl oldu? Hangi parti hangi şehirlerde en yüksek oy oranına ulaştı? Partilerin en düşük oy aldığı iller hangisi oldu? 30 Büyükşehir ve 51 il belediyesindeki sonuçlara göre partileri şehir şehir inceledik.

CHP’nin en yüksek oy aldığı şehir Ankara

Ankara’da CHP’li Başkan Mansur Yavaş ikinci kez seçilirken AK Parti adayı Turgut Altınok’un neredeyse iki katı oy aldı; oy farkı 30 puana dayandı. Ankara yüzde 60,44 ile CHP’nin 2024 seçiminde en yüksek oy aldığı şehir oldu.

CHP 15 ilde yüzde 50’yi aştı

CHP 15 ilde yüzde 50’yi aşmayı başardı. Bunların arasında İstanbul da var. Ekrem İmamoğlu’nun tekrar seçildiği İstanbul CHP’nin en yüksek oy aldığı 10. şehir oldu. İzmir’de ise yüzde 50’nin altında kalan CHP bu şehirde büyük kayıp yaşadı.

CHP en düşük oyu ise Güneydoğu illerinde aldı. CHP buralarda yüzde 3 oya bile ulaşamadı.

AK Parti sadece 3 ilde yüzde 50’ye aşabildi

AK Parti ise 2024 seçimlerinde sadece üç şehirde yüzde 50’yi aşmayı başardı. Yüzde 54,7 ile Rize en fazla oy aldığı şehir oldu.

AK Parti’nin Konya’da yüzde 50’nin altına düşmesi büyük dikkat çekti. Küçük bir oy farkı ile CHP’den geri alınan Hatay, AK Parti’nin en fazla oy aldığı 10. şehir oldu.

Öte yandan AK Parti’nin en düşük oy aldığı şehir Batman olurken burada bile yüzde 12,4 oy aldı.

Yeniden Refah yükselen partilerden

14-28 Mayıs seçimlerinde AK Parti adayı Tayyip Erdoğan’a destek veren Yeniden Refah Partisi (YRP) yerel seçimde ittifaktan kaçındı. YRP bir büyükşehir bir de il belediyesi kazanarak büyük bir çıkış yaptı.

YRP, belediye başkanlığı seçiminde Türkiye geneli oy oranında üçüncü parti olmayı başardı. YRP yüzde 38,9 ile Şanlıurfa’da en yüksek oy oranına ulaştı. Bir çok şehirde ikinci parti olmayı başaran YRP, 16 şehirde de yüzde 10’un üzerinde oy almayı başardı.

YRP Konya’da yüzde 24’e kadar çıktı.

DEM Parti ne yaptı?

Batman yüzde 64,5 ile DEM Parti’nin en yüksek oy aldığı şehir oldu.

MHP 5. parti konumunda

Cumhur İttifakı’nda AK Parti ile işbirliği yapan MHP iki şehirde yüzde 50’yi aşarken 18 şehirde de yüzde 20’yi aşmayı başardı. Ancak bazı şehirlerde AK Parti ile işbirliği bu sonuçlarda etkili olabilir.

MHP’nin en yüksek oy aldığı şehir yüzde 59,8 ile Çankırı oldu.

İYİ Parti istediğini bulamadı

Seçimlere “hür ve müstakil” girme kararı veren İYİ Parti aradığını bulamadı. İYİ Parti Nevşehir’de yüzde 52 ile en yüksek oyu aldı.

Ancak İYİ Parti’nin üç büyük şehirdeki performansı hayal kırıklığı yarattı. O kadar ki İstanbul İYİ Parti’nin en düşük oy aldığı 10 şehirden birisi oldu. İYİ Parti burada yüzde 1’in altında kaldı.

Zafer Partisi sadece Erzurum’da yüzde 5’i aştı

Ümit Özdağ liderliğindeki Zafer Partisi de seçimlerde yüzde 2’nin altında kaldı. En yüksek oyu yüzde 5,1 ile Erzurum’da aldı.

Zafer’in İzmir’de yüzde 2,5’e ulaşması ise dikkat çekti.

Saadet Partisi 81 ilde belediye kazanamadı. Saadet sadece Sakarya’da yüzde 12,4 ile çift haneli puana erişti.

DEVA ve Gelecek büyük hayal kırıklığına uğradı

Uzun dönem AK Parti’de görev aldıktan sonra ayrı parti kuran Ali Babacan liderliğindeki DEVA ile Ahmet Davutoğlu liderliğindeki Gelecek Partisi büyük hayal kırıklığı yaşıyor. DEVA yüzde 0,33’te kalırken Gelecek Partisi yüzde 0,07 oy alabildi.

Davutoğlu’nun Gelecek’i Millet, YTP, Vatan, Memleket, DSP, TİP, TKP, DP ve BTP gibi çok sayıda partiden daha düşük oy aldı.

Beyoğlu, Adıyaman, Etimesgut…31 Mart yerel seçimlerinden çıkan önemli sonuçlar

31 Mart yerel seçimleri önemli ilklere ve enlere sahne oldu. CHP, 1977’den bu yana ilk kez birinci parti oldu. Birçok kentte 2019 seçimlerine kıyasla Türkiye siyasi haritasının rengi değişti.

Peki, 31 Mart yerel seçimlerinde hangi ‘ilkler’ ve ‘enler’ yaşandı?

AK Parti ilk defa ikinci sırada

Seçmenin yüzde 77 oranında katılım gösterdiği seçimlerin kesin olmayan sonuçlarına göre AK Parti 22 yıldır girdiği 18 seçimin ardından ilk kez sandıktan ikinci sırada çıktı.

Ana muhalefet partisi Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ise 1977’den beri ilk defa seçimde ilk sırayı aldı.

CHP 14’ü büyükşehir 35 belediye kazanırken AK Parti 12’si büyükşehir 24 ilde kaldı. 2019 yerel seçimlerinde CHP 11’i büyükşehir 21 il, AK Parti ise 15’i büyükşehir 24 ilde seçimleri kazanmıştı.

AK Parti’nin kalelerinden Adıyaman

AK Parti yönetimleri kesin olmayan sonuçlara göre yönetimde bulunduğu toplam 18 ili kaybetti. Sıkı bir yarışa sahne olan ve oy sayma işlemi sırasında birkaç kez el değiştiren Hatay’da AK Parti adayı sandıktan ilk sırada çıkarken Adıyaman gibi AK Parti’nin kalesi olan illerin büyük çoğunluğu CHP’li yönetimlere kaydı.

Bursa’da 2004’ten beri ilk defa CHP AK Parti’den yönetimi devralmayı başardı. CHP’ye ilk defa yeşil ışık yakan illerden biri de Balıkesir oldu. 1950’de il olan Balıkesir’de CHP yerel seçimleri ilk defa kazandı.

Benzer bir durumun yaşandığı Kırıkkale’de de CHP 1989’dan beri ilk defa sandıktan ilk sırada çıktı.

Kilis 1995’ten beri ilk defa CHP’ye geçti. CHP 2014’te burada sadece yüzde 3 oranında oy alabilmişti.

CHP, Beyoğlu’nu aldı

İstanbul’da CHP 2019’daki seçimle kıyaslandığında, kazandığı hiçbir ilçeyi kaybetmezken bunlara 12 ilçe daha eklemeyi başardı. CHP’li adaylar toplam 24 ilçede sandıktan ilk sırada çıktı.

AK Parti’den CHP’li yönetimlere şu ilçeler geçti: Bayrampaşa, Beyoğlu, Çatalca, Çekmeköy, Eyüpsultan, Gaziosmanpaşa, Sancaktepe, Şile, Tuzla, Üsküdar, Beykoz ilçeleri AK Parti’den CHP’ye geçti. Silivri’de ise CHP yönetimi, Milliyetçi Hareket Partisi’nden devraldı.Üç büyükşehir CHP’de kaldı. 2019 seçimlerine göre AK Partili adaylarla CHP’li adaylar arasındaki oy farkının önemli ölçüde arttığı gözlemlendi.

Oyların neredeyse tamamının sayıldığı İstanbul’da Ekrem İmamoğlu seçim yarışını AK Partili rakibi Murat Kurum’un 11 puan farkla önünde tamamladı.

Ankara’da ise oy oranını yüzde 60’lara ulaştıran CHP adayı Mansur Yavaş, AK Partili rakibi Turgut Altınok’a yüzde 30 civarında fark atarak seçimi kazanmayı başardı.

CHP’nin kalesi olarak görülen İzmir’de de sandıktan yine CHP çıksa da AK Parti ile olan makasın 2019 seçimlerine göre daraldığı gözlemlendi. 2019’da yüzde 20’lere dayanan fark 31 Mart seçiminde yüzde 10 civarında kaldı.

11 ile kadın belediye başkanı

Seçimlerde kadın belediye başkanı sayısında da önemli artış yaşandı. Kadın belediye başkanlarının sayısı 2019 seçimlerine göre 2 katından fazla artarak 11’e yükseldi.

2019’daki yerel seçimlerde 81 ilin 4’ünde kadın belediye başkanı seçilebilmişti.

Gaziantep, Tekirdağ, Edirne, Aydın, Afyonkarahisar, Eskişehir, Bilecik, Diyarbakır, Siirt, Batman ve Ağrı’da kadın adaylar rakiplerinin önünde yer aldı.

Tekirdağ’da Candan Yüceer, Edirne’de Filiz Gencan Akın, Afyonkarahisar’da Burcu Köksal, Eskişehir’de Ayşe Ünlüce, Bilecik’te Melek Mızrak Subaşı ve Aydın’da Özlem Çerçioğlu CHP adayları olarak seçildi.

Ayşe Serra Bucak Küçük Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, Siirt’te Sofya Alağaş, Batman’da Gülüstan Sönük, Ağrı’da da Hazal Aras DEM Partisinden bu kentlerin yönetimine geçecek.

İstanbul’un üç ilçesinde de kadın belediye başkanları olacak. Bu ilçeler Üsküdar, Bakırköy ve Maltepe.

İzmir’de 8 kadın belediye başkanlığını kazanırken Adana’da sadece bir kadın belediye başkanı olacak.

Behzat Ç Etimesgut’ta kazandı

Ankara Etimegut Belediye Başkanlığı için CHP’den aday olan ünlü oyuncu Erdal Beşikçioğlu kesin olmayan sonuçlara göre oyların yüzde 56’sından fazlasını alarak zaferini ilan etti. Ünlü tiyatro oyuncusu, Ankara’da çekilen ‘Behzat Ç’ dizisindeki başrolüyle beğeni toplamıştı.

31 Mart Yerel Seçimi: Büyükşehir ve il belediye başkanlıkları 2019 ve 2024’te nasıl değişti?

2019-2024 yerel seçimlerinde partilerin kazandıkları belediye sayısı nasıl değişti? Hangi şehirler AK Parti’den CHP’ye geçti? Hangi şehirlerde belediyeler el değiştirdi?

31 Mart 2024 yerel seçimlerinde 2019 yerel seçimlerine göre partilerin kazandıkları büyükşehir ve il belediye başkanlığı sayılarında büyük değişim yaşandı.

AK Parti’nin kazandığı belediye sayısı 39’dan 24’e kadar indi. CHP’nin kazandığı büyükşehir ve il belediye başkanlığı sayısı 21’den 35’e yükseldi.

AK Parti’nin dışında Cumhur İttifakı’nın diğer partisi MHP’nin belediye sayısı da 11’den 8’e düştü. TKP 2019’da kazandığı Tunceli’yi bu defa kaptırdı.

Yeniden Refah Partisi (YRP) sürpriz yaparak 2 şehirde belediye kazandı. İYİ Parti ve BBP de birer belediye kazanmayı başardı. Bu üç parti 2019 seçiminde şehir bazında belediye kazanamamıştı. CHP’nin Ege, Akdeniz ve İç Anadolu bölgesindeki şehirlerde belediye sayısını arttırmasıyla Türkiye haritasının Batı kısmı büyük ölçüde CHP’nin kırmızı rengine büründü.

2024’te hangi şehirlerdeki belediyeler el değiştirdi?

31 Mart 2024 yerel seçimlerinde 81 şehirden 29’unda belediyeler el değiştirdi.

2019 seçimlerine AK Parti 39 şehir kazanmıştı

AK Parti 2019 seçimlerinde İstanbul ve Ankara’yı uzun yıllardan sonra CHP’ye kaybetmişti. Ancak yine de 39 ilde belediyeyi kazanmıştı.

AK Parti 2019’da 535 belediye kazanırken 2024’ye bu sayı 356’ya kadar düştü.

Sonucu merakla beklenen Şanlı Urfa’da seçimi kim kazandı?

YRP lideri Fatih Erbakan, seçim kampanyası boyunca iktidarın özellikle ekonomi politikasını en fazla eleştiren lider oldu. Yerel seçimde yarışın en çekişmeli geçmesi beklenen ve sonucu merakla beklenen kentlerden biri de kuşkusuz Şanlı Urfa oldu.

Şanlıurfa’da açılan sandık oranı yüzde 72’yi bulurken Yeniden Refah Partisi’nin adayı Kasım Gülpınar ise yüzde 38,10 ve AK Parti’nin adayı Zeynel Abidin Beyazgül yüzde 34,25 oy topladı.

Kürt ve muhafazakar seçmenin çoğunlukta olduğu bu kentte, özellikle Şanlı Urfa’nın ileri gelenlerden ve “şıh torunu” olarak bilinen Kasım Gülpınar’ın iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi’nden (AKP) istifa ederek, Cumhur İttifakı’nın eski ortağı Yeniden Refah Partisi’nden (YRP) olması bu kentteki seçim yarışı için daha önceki dengeleri adeta alt üst etti.

Yeniden Refah Partisi, 14 Mayıs 2023 tarihinde yapılan Türkiye genel seçimlerinde Cumhur İttifakı’ndan seçimlere katılarak, 1.527.048 seçmenden aldığı oy ile yüzde 2,8 oranıyla seçimde 6. parti olup, TBMM’ye 5 milletvekili göndermişti.

Bu yerel seçim öncesi AKP ve YRP arasındaki müzakerelerde bir sonuç alınamaması yüzünden daha önceki ittifak bozuldu.

Erbakan’dan iktidarın ekonomi politikalarına sert eleştiriler

YRP lideri Fatih Erbakan, bunun dışında, kampanya boyunca ktidarın özellikle ekonomi politikasını en fazla eleştiren lider oldu.

AKP’nin yıllardır seçimi kazandığı bu kentte, Büyükşehir Belediye Başkanı Zeynel Abidin Beyazgül’ü yeniden aday göstermesi ise son genel seçimlere göre kentte ikinci parti konumundaki Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi’ni (DEM Parti) de iddialı hale getirdi.

MAK Araştırma tarafından yapılan ve geçen hafta yayımlanan seçim anketi sonucu, AKP adayı Zeynel Abidin Beyazgül’ün yüzde 32, YRP adayı Mehmet Kasım Gülpınar’ın yüzde 29 DEM Parti adayları Celalettin Erkmen ve Gülser Yıldırım’ın ise yüzde 24 oranında oy alacağını ortaya koymuştu.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi yerel seçim sonucu: Kim önde, hangi aday ne kadar oy aldı?

31 Mart yerel seçimlerinde İstanbul’da Büyükşehir Belediye Başkanlığı için yarışan CHP adayı Ekrem İmamoğlu ve Cumhur İttifakı’nın AK Partili adayı Murut Kurum ile birlikte tüm adayların aldığı oyları aktardığımız grafikli haber.

31 Mart 2024 yerel seçiminde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı için Cumhur İttifakı’nın AK Partili adayı Murat Kurum ile Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) adayı Ekrem İmamoğlu dahil 22 partili ve 27 bağımsız aday yarıştı.

İstanbul’da adayların aldıkları oy oranlarının yanı sıra, İmamoğlu ve rakibinin son iki seçimde aldıkları oy oranlarını karşılaştırmalı olarak aşağıdaki grafiklerde bulabilirsiniz.

Öte yandan İstanbul’da İmamoğlu ve Kurum dışında en fazla oyu alan Yeniden Refah Partisi’nin adayı M. Altınöz oldu. Altınöz’ün yüzde 2’nin üzerinde oy aldığı görülüyor.

İstanbul’da 2019 ve 2024 seçimlerinde oy oranı nasıl değişti?

İstanbul’da 23 Haziran 2019’da yenilenen büyükşehir belediye seçimlerinde Millet İttifakı’ndan CHP adayı Ekrem İmamoğlu geçerli oyların yüzde 54,22’sini almıştı. Cumhur İttifakı’ndan AK Parti’nin adayı Binali Yıldırım ise oyların yüzde 45’ini almıştı.