ABD Başkanı Donald Trump ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasında, altı yıl sonra gerçekleşen bu görüşme, yalnızca ikili diplomatik ilişkiler açısından değil, bölgesel ve küresel dengeler açısından da önemli bir dönemeç olarak değerlendirilebilir.
Bu tür zirveler, liderler arasında doğrudan iletişim kanallarının yeniden açılması, stratejik mesajların verilmesi ve uzun süredir tıkanmış konuların sahneye çıkarılması için elverişli bir fırsattır. Ancak aynı zamanda sembolik jestlerin karşılama protokolleri, sözlü ifadeler, medyada yaratılan algı içerdiği yük ve röportaj-metaforik anlamlar da önem kazanır.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, F-16 ve F-35 konularının “etraflıca görüşüleceğini” belirtti. Trump da bu konulara değinerek, “somut ihtiyaçlarımız var, günün sonunda öğreneceksiniz” demişti. Dünya Gazetesi bu başlıklar, Türkiye’nin güvenlik politikaları ve ABD ile savunma ilişkileri açısından kritik bir ekseni temsil ediyor. Zirvede protokole ilişkin bazı sembolik unsurlar da medya tarafından dikkatle aktarıldı.
Zirve, yalnızca iki ülkenin ilişkileri bakımından değil, bölgesel konulara da mesajlarla doluydu. Gazze, İran-İsrail gerilimi, Rusya-Ukrayna savaşı gibi gündemler görüşmede gündeme gelmiş durumda. Erdoğan’ın bu tür kriz sahnelerinde Türkiye’yi “arabulucu” çabaları takdir ediliyor. İlişkilerin normalleşmesi yaptırımlarının kaldırılması, savunma alanındaki işbirliğinin yeniden canlanması Türkiye-ABD ilişkilerinde önemli rol oynuyor.
İki liderin yüz yüze görüşmesi, medyatik mesajlarla birlikte, yeni bir “yapıcı” sayfanın açılabileceğine işaret ediyor.
Türkiye, özellikle savunma sanayi ve dış politika alanlarında ABD ile daha dengeli bir ilişki sürdüryor. Türkiye, coğrafi konumu, sınır komşulukları, enerji köprü vasfı ve askeri kapasitesiyle hâlâ bölgesel aktör olma potansiyeline sahip. Bu potansiyel, uygun diplomatik adımlarla Türkiye’nin gücünü kanıtlıyor.
Türkiye’nin Rusya, İran, Suriye gibi ülkelerle düzeyli ve dengeli bir ilişkisi var. Bir yandan da ABD ile ilişkileri diğer yanda bölgesel aktörlerle ilişkilerde stratejik bir yol izlemektedir. Türkiye’nin denge politikasını başarıyla yürütmesi,dünya kamuoyunda büyük ilgi toplamıştır.
Sonuç olarak Trump – Erdoğan zirvesi, uzun süredir durgunlaşan Türkiye-ABD ilişkilerinde “yeni bir pencere” açma potansiyeli taşıyor. Ancak bu pencereyi verimli kullanmak, yalnızca liderler arasındaki jestlerle değil, sahada somut adımlar, stratejik planlama ve dikkatli kamu diplomasisiyle mümkündür. Zirvenin gerçek kazanımları zamanla ortaya çıkacak; önemli olan, beklentilerin yönetilmesi, diplomatik dengelerin korunması ve Türkiye’nin bağımsız hareket kabiliyetini zayıflatmayacak bir adımlar bütünü inşa etmesidir.
Saygılarımla
G. Gül KILIÇASLAN