Gündem

3 ARALIK DÜNYA ENGELLİLER GÜNÜ

  • Ocak 28, 2023
  • 0

Uluslararası Engelliler Günü 1992 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 47/3 sayılı kararı ile ilan edildi. 3 ARALIK DÜNYA ENGELLİLER GÜNÜ Uluslararası Engelliler Günü 1992 yılında Birleşmiş Milletler Genel

3 ARALIK DÜNYA ENGELLİLER GÜNÜ

Uluslararası Engelliler Günü 1992 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 47/3 sayılı kararı ile ilan edildi.

3 ARALIK DÜNYA ENGELLİLER GÜNÜ

Uluslararası Engelliler Günü 1992 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 47/3 sayılı kararı ile ilan edildi. Toplumun ve toplumun her alanında engelli bireylerin haklarını ve refahını teşvik etmeyi ve engelli bireylerin durumuna dair politik, sosyal, ekonomik ve kültürel yaşamın her alanında farkındalık arttırmayı amaçlamaktadır.

BM’nin engellilik alanında uzun yıllardır devam eden çalışmalarının bir ürünü olan, 2006 yılında kabul edilen Engelli Bireylerin Haklarına Dair Sözleşme, engelli bireylerin haklarının ve refahının gelişmesine ve “2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi”nin ve ayrıca Afet Riskini Azaltma Çerçevesi, İnsani Eylemde Engelli Bireylerin Dahil Edilmesi Şartı, Yeni Kentsel Gündem ve Kalkınma için Finansman Hakkında Addis Ababa Eylem Gündemi gibi diğer uluslararası kalkınma taahhütlerinin uygulanmasına katkıda bulundu.

Unutulmamalıdır ki, en büyük engel, sevgisizliktir. Sevgiyle engelleri ortadan kaldıralım…

Birbirimizi anladığımız her an, bir engeli daha yıkar ve yaşamı herkes için huzurlu kılarız. 3 Aralık Farkındalık Günü, kutlama değil engellilerin yaşadığı sorunların farkında olmak gerekiyor.

Toplumun engellilere karşı geliştirdiği iki farklı tutum var. Bunlar; acımak ve dışlamak…

Acıma duygusu, iyi niyetten kaynaklanıyor. Örneğin; toplu ulaşım araçlarında engellilere yer veriliyor. Karşıdan karşıya geçerken yardım ediliyor ya da bir miktar para veriliyor. Çoğu zaman da içimizden ‘Allah yardım etsin’ diye geçiriyoruz.

Diğer bir tutum ise, dışlamak. Bazı insanlar, engelli gördüğünde oradan uzaklaşıyor. Bazı anne babalar çocuklarına, “Sakın o çocuğa yaklaşma” diyor. Bu gibi durumlar ve dışlama; engellinin özgüven kaybı, içe kapanma, mutsuzluk ve utanma gibi duygular yaşamasına neden oluyor. Acınmak ve dışlanmak, bireyde ruhsal açıdan sorunlar oluşturabilir.

Türkiye’de;

  • Engelli asansörleri, engelli olmayanlar tarafından kullanıldığı için engelli bireyler bu asansörlere binmekte zorlanıyor.

  • Engelli araç park yerlerine, engelli olmayanlar tarafından araç park edilebiliyor.

  • Engelliler için yapılan yollara özen gösterilmediği için, kolaylıktan ziyade zorluklar oluşabiliyor.

  • Kaldırımlarda engelli rampalarının önlerine araç çekildiği için, engelli bireyler kaldırımdan inerken zorlanabiliyor.

Bunlar sadece ilk aşamada akla gelen sorunlar…

Sosyal yaşamda, iş yaşamında kendilerine çok zor yer bulan ve çeşitli güçlüklerle karşılaşan engellilerin farkına varmamız, onlarla birlikte yaşadığımızı unutmamamız gerek.

Sadece 3 Aralık Dünya Engelliler Günü’nde hatırlayarak, sosyal medyadan birkaç paylaşım yaparak değil; yaşamın her alanında onların sorunlarına çözüm üretebilmek için uğraşmalı ve hayatın kenarında bırakmamalıyız.

Geçmiş yıllardaki verilere göre, tüm engel grupları için engelli sorunlarını aşağıda belirtilen beş ana başlık altında toplamak mümkündür:

1. Ayrımcılık
Toplum ve karar vericilerin engellilere bakış açısı hak temelli değil, yardım temelli. Acıma ve merhamet üzerine kurgulanan bu bakış açısı, sorunları münferitleştirip, hak temelinde çözmek yerine yardıma indirgiyor. Medya da büyük oranda bu bakış açısından engelli haberleri yapıyor. Dolayısıyla aslında tüm sorunların temelinde ayrımcılık yatıyor.

2. Erişilebilirlik
Türkiye’de erişilebilirlikle ilgili en önemli yasa Temmuz 2005’te Engelliler Kanunu adı altında yürürlüğe girdi. Yasaya göre kamuya açık alanlar, binalar ve toplu taşıma araçlarının engelliler için (uzatma süresiyle birlikte) 10 yıl içinde erişilebilir hale gelmesi gerekiyordu. 7 Temmuz 2015’te süre doldu. Ancak aradan geçen 10 yılda bu bağlamda bir arpa boyu yol alınmadı.

Yasanın uzatıldığı 2012 yılında uygulanabilirliği denetlemek için her ilde Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Kurulları oluşturuldu. Bugüne kadar hiç ceza kesilmedi.

3. Eğitim
Engelli öğrencilerin engelsiz akranlarıyla birlikte eğitim alabilmesine imkân sağlayan kaynaştırma eğitiminde gerek akademik ve fiziki erişim, gerekse personel kapasitesi bağlamında eksiklikler var, akran şiddeti bir diğer ciddi sorun.

4. İstihdam
Türkiye’de kamuda engelli memurda yüzde 3, işçiler için kamuda yüzde 4, özel sektörde yüzde 3 engelli çalıştırma zorunluluğu var. Engelli işçi çalıştırmayanlar kişi başına aylık 1.700 TL ceza ödüyor.

5. Sağlık
Engelli bireylerin rehabilitasyon hizmetleri, yardımcı cihaz, tıbbi sarf malzemesi vb. hayati öneme sahip ihtiyaçlarının büyük bölümü devlet tarafından karşılanmıyor ya da yeterli değil. Sağlık tesislerinde erişim hala çok düşük. İşaret dili bilen personel ve özellikle doktor olmayışı ciddi sorunlar yaratıyor.

  • Engelli ne demek sen de öğren, görmek ne demek âmâdan öğren, duymak ne demek duyma özürlüden öğren, Yürümek ne demek engelliden öğren!

  • Engel onlarda değil; onları engelli gören zihinlerdedir. Empati kurarak engelleri kaldırmak, herkes gibi toplumsal hayata tam katılmalarını sağlamak, hepimizin vazifesi

  • Bizi biz yapan, kolumuz, gözümüz, kulağımız değil kalbimizdir. Zihnimizdeki ve gönlümüzdeki engelleri kaldıralım.

Sadece bir gün değil her gün engellerin farkında ol.

Unutulmamalıdır ki, engelli olmak tercih değil, bir sonuç. Doğuştan olabileceği gibi sonradan kaza, hastalık vb. durumlarla da oluşabilir. Bu nedenle hepimizin birer engelli adayı olduğunu unutmamamız gerekiyor.