NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Doğu Akdeniz konusunda diplomatik görüşmelerde bulunmak için Türkiye ve Yunanistan’ı ziyaret etti.
NATO GENEL SEKRETERİ STOLTENBERG: ATİNA İLE ANKARA ARASINDA TEKNİK GÖRÜŞME YAPILDI, BİR ANLAŞMA SAĞLANAMADI
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Atina ile Ankara arasında Doğu Akdeniz’deki durum hakkında teknik görüşmelerin başladığını ancak henüz bir anlaşma sağlanamadığını duyurdu.
Stoltenberg, NATO’da gerçekleştirilen bu görüşmelerin askeri seviyede gerilimi düşürmek ve Doğu Akdeniz’de olası bir kazayı önlemek için yapıldığını belirtti. NATO Genel Sekreteri, görüşen tarafların henüz bir mekanizma üzerinde anlaşamadığını ifade etti. Stoltenberg söz konusu görüşmelerin teknik seviyede olduğunu ve anlaşmazlığın çözülmesi için yapılan müzakereler olmadığına dikkat çekti.
Bu görüşmelerin siyasi çözüm için Almanya arabuluculuğunda yürütülen sürecin yerini almayacağını belirten Stoltenberg, aksine görüşmelerin Almanya’nın girişimini destekleyeceğini dile getirdi. Türkiye ve Yunanistan’ı “iki değerli müttefik” olarak niteleyen Stoltenberg, NATO’nun ortak güvenliği etkileyen konular için en önemli istişare platformu olduğunu belirtti. Stoltenberg, “NATO dayanışması ruhu içinde gerilime çözüm bulmak için tüm ilgili müttefik ülkelerle yakın temas içinde kalmaya devam edeceğim” değerlendirmesinde bulundu.
“Yunanistan Haksız Olduğunu Biliyor”
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu konu ile yaptığı açıklamalarda, “Yunanistan, NATO Genel Sekreteri Stoltenberg’i yalanladı. Yalan söyleyen Yunanistan’ın kendisi. Yunanistan diyalogdan yana olmadığını gösterdi” dedi.
Bakan Çavuşoğlu NATO’nun açıkladığı Türkiye-Yunanistan görüşmesini de yalanlayan Atina’ya yanıtında “Yunanistan, NATO Genel Sekreteri’ni yalanladı. Yalan söyleyen Yunanistan’ın kendisi. Yunanistan onlarla görüşebilmek için tüm haklarımızdan vazgeçmemizi bekliyorsa; bu olmayacak. Haklı olan diyalogdan kaçmaz ama Yunanistan haksız olduğunu biliyor.” ifadelerini kullandı.
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis konu ile ilgili olarak, “Türkiye herhangi bir diyaloğa başlamadan önce tehdit politikasından vazgeçmeli” açıklamasında bulundu.
Diplomatik Kaynaklar Yalanladı
Yunanistan’da yayınlanan Kathimerini gazetesinin haberine göre, Yunan diplomatik kaynakları, NATO’nun mutabakata varıldığına ilişkin açıklamasını yalanlayarak gerginliğin ancak tüm Türk gemilerinin Yunan kıta sahanlığından derhal kaldırılmasıyla mümkün olabileceğini belirtti.
Kathimerini gazetesine konuşan Yunan diplomatik kaynaklar, Doğu Akdeniz’deki gerilimi azaltmak amacıyla NATO aracılığıyla Türkiye ile Yunanistan arasında teknik görüşmelere başlanmasının Ankara ve Atina hükümetlerince kabul edildiğine dair haberleri yalanladı.
Söz konusu Yunan kaynak, “Stoltenberg’in gerilimi azaltmak için NATO içerisinde mekanizmalar kurulması niyetini dikkate alıyoruz. Ancak gerilimin azaltılması ancak tüm Türk gemilerinin Yunan kıta sahanlığından derhal çekilmesiyle mümkün” ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’i Kabul Etti
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg’i Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde kabul etti. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar’ın da hazır bulunduğu kabul basına kapalı gerçekleşti ve kabul bir saat sürdü.
İletişim Başkanlığından yapılan açıklamaya göre, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın NATO Genel Sekreteri Stoltenberg’i kabulünde, Türkiye-NATO ilişkileri ile Doğu Akdeniz, Suriye ve Libya başta olmak üzere bölgesel gelişmeler ele alındı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, kabulde, Yunanistan’ın tüm menfi davranışlarına rağmen Doğu Akdeniz’de Türk ve Yunan askeri unsurları arasında kaza ve hadise riskinin azaltılmasına yönelik NATO inisiyatifini en başından beri desteklediklerini ifade etti.
Tüm bölgenin ve Avrupa’nın güvenlik ve istikrarı adına, mülteci kriziyle adeta tek başına mücadele eden Türkiye’nin, Libya’da da dengenin yeniden tesisi için samimi çaba gösteren tek NATO müttefiki olduğunu belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin hem kendisinin hem de müttefiklerinin hak ve çıkarlarını gözettiğini, aynı hassasiyeti diğer ittifak üyelerinden de beklediğini dile getirdi.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ile Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı kararlarının Ermenistan’ı işgal ettiği Azerbaycan topraklarından derhal, tamamen ve ön koşulsuz çekilmeye çağırdığına dikkati çeken Cumhurbaşkanı Erdoğan, bazı NATO müttefiklerinin terör örgütü PKK/PYD/YPG ile iş birliğini sürdürmesinin ve FETÖ mensuplarını himaye etmesinin ittifak dayanışmasını zehirlediğini belirtti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, NATO müttefiklerinin Türkiye ile somut dayanışma sergilemesi gerektiğini vurgulayarak, ittifakın işlevselliğini riske atan teşebbüslere mahal verilmemesi noktasında NATO’nun çok önemli rolü ve sorumluğu bulunduğuna işaret etti.
Kabulde, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ve NATO Daimi Temsilcisi Basat Öztürk de hazır bulundu. NATO heyetinde ise NATO Siyasi İşler ve Güvenlik Politikası Genel Sekreter Yardımcısı Bettina Cadenbach, NATO Sözcüsü Oana Lungescu ve NATO Genel Sekreterinin Kabinesinde Direktör Yardımcısı Benjamin Norman yer aldı.
Stoltenberg – Akar Görüşmesi
NATO Genel Sekreteri Stoltenberg, Ankara’da Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar’la da bir araya geldi. Görüşmelerde, başta Doğu Akdeniz ve Libya’daki gelişmeler olmak üzere, Türkiye ile Yunanistan askeri heyetleri arasında NATO Karargâhı’nda gerçekleştirilen teknik toplantılar ve NATO konularında da görüş alışverişinde bulunuldu.
Görüşmelerde Bakan Akar’ın, “NATO Karargahı’nda yapılan toplantılar sonucunda genel ilkelerde ortak anlayışa varılmasının önemi ile Türkiye’nin konunun diyalogla ön koşulsuz çözülmesine yönelik çalışmaları desteklemeyi sürdürdüğü” mesajını verdiği ifade edildi.
Stoltenberg ile Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu Görüşmesi
Stoltenberg görüşmede, S-400 alma kararının ülkelerin kendi ulusal kararları olduğunu ancak S-400’lerin NATO hava savunma sistemine entegre edilemeyeceğini belirtti. Stoltenberg, Türkiye’nin alternatif bir çözüm için müttefikleriyle çalışması çağrısında bulundu ve konunun ABD yaptırımına yol açabileceği endişesi taşıdıklarını söyledi.
Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu ise, “Savunma sanayi ihtiyaçlarını NATO müttefiki olarak kendi içimizde halletmemiz gerekiyor ama biz Patriotları ya da başka bir hava savunma sistemini müttefiklerimizden alamadığımız için, S-400 almak durumunda kaldık” dedi.
Türkiye’nin elzem ihtiyaçlarının karşılanması gerektiğine dikkat çeken Çavuşoğlu, “sadece hava savunma sistemi değil, diğer ihtiyaçlarında karşılanmasında müttefiklerin değişik gerekçelerle birbirlerine zorluk çıkarmaması gerekiyor” şeklinde konuştu.
NATO Genel Sekreteri Ankara temasları sonrası Atina’ya geçti. Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ile görüştü. Gündem Doğu Akdeniz’di. İkili ortak açıklama yaptı. Yunan Başbakan Türkiye’ye yönelik suçlamalarını sürdürdü. NATO Genel Sekreteri ise “kırmızı hat” mekanizmasının, gerilimin giderilmesine katkıda bulunacağı görüşünü tekrarladı.
Türkiye temasları sonrasındaki durağı Yunanistan oldu. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ile Maksimu Sarayı’nda Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis bir araya geldi. Ziyarette Doğu Akdeniz ekseninde Atina ve Ankara arasındaki ilişkiler değerlendirildi. Görüşmelerinin ardından ortak basın açıklaması yapıldı.
Doğu Akdeniz’in tüm NATO üyelerini ilgilendirdiği vurgusunu yapan Miçotakis, Türkiye’nin bu bölgede “tahriklerde bulunduğunu” iddia etti. Önceliklerinin diyalog olduğunu savundu. Yunan Başbakan, istikşafi görüşmeler için takvim belirlenmesini beklediklerini belirtti.
Stoltenberg ise Brüksel’de iki taraf arasında NATO himayesindeki ayrıştırma usulleriyle ilgili yapılan teknik toplantıların “verimli geçtiğini” vurguladı. İki ülke arasındaki iletişimi sağlamak için devreye sokulan “kırmızı hat” mekanizmasının, gerilimin giderilmesine katkıda bulunacağını belirtti.
Görüşmede Rusya’nın Akdeniz’deki etkinliği de gündeme geldi. Stoltenberg, Rusya’nın bölgedeki varlığının NATO’yu yakından ilgilendirdiğini ifade etti.
Yunan Başbakanı’na Göre “Çözüm Yolunu Açmak Türkiye’ye Kalmış Bir İş”
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ile yapılan görüşmede Türkiye’nin Rusya’dan S-400 alımının ‘ABD’nin bölgedeki çıkarlarını etkileyen bir risk’ olduğu eleştirisini yapan Yunanistan Başbakanı Kyriakos Miçotakis, “kriz yolunu kapamak ve çözüm yolunu açmak Türkiye’ye kalmış” dedi.
Doğu Akdeniz’de kriz yaşayan Türkiye ile Yunanistan, NATO ve AB’nin devreye girmesi sonucu istikşafi görüşmelere başlama yönünde karar alırken NATO’daki koordinasyon toplantısını erteleyen Atina’dan yeni bir açıklama geldi.
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ile görüşen Yunanistan Başbakanı Kyriakos Miçotakis, “Türkiye’nin gerilimin düşürülmesine yönelik ilk adımını memnuniyetle karşıladıklarını, ama bunun içten ve dürüst bir hamle mi yoksa kısa vadeli bir hamle mi olduğunu görmek gerektiğini” söyledi.
Stoltenberg ile görüşmenin ardından gazetecilere konuşan Miçotakis, “Kriz yolunu kapamak ve çözüm yolunu açmak Türkiye’ye kalmış” dedi.
Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki ihlallerinin hem bölgedeki barış ve istikrarı hem de NATO’nun kendi içindeki uyumu tehdit ettiğini ileri süren Yunan Miçotakis, bunun sadece iki ülke arasındaki bir meseleden ibaret olmadığını iddia etti.
NATO Genel Sekreteri ise Türkiye ile Yunanistan’ın NATO Karargahı’ndaki yapıcı görüşmeleri aracılığıyla iki taraflı askeri çatışmayı önleme mekanizması kurduklarını, hem denizde hem havada çatışmadan kaçınmayı kolaylaştırmak için iki ülke arasında 7 gün 24 saat erişilebilir kırmızı telefon hattı kurulmasının da bu mekanizmaya dâhil olduğunu belirterek şöyle konuştu:
“Çatışmayı önleme mekanizması diplomatik çabalara alan açabilir. İki müttefik arasında temelde yatan ihtilafların artık müttefiklik ruhu içinde ve uluslararası hukuk çerçevesinde tamamen müzakereler yoluyla ele alınabileceğini umuyorum.”
Stoltenberg, Doğu Akdeniz’de Rusya’nın askeri varlığının büyüdüğünden söz ederek, “Bunun güvenliğimiz üzerinde etkileri vardır, bu yüzden hep birlikte ele almalıyız” dedi.
ABD ile ittifakı ilerleten Yunanistan’ın sağcı lideri de Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemleri alımını ‘ABD’nin bölgedeki çıkarlarını etkileyen bir risk’ olarak değerlendirdi.
Göçmen kriziyle ilgili Stoltenberg “NATO sizinle dayanışma içinde. NATO’nun Ege Denizi misyonu, Yunan ve Türk yetkilileri ile AB sınır kurumu Frontex’e insan kaçakçılığı rotalarını kesme konusunda destek veriyor, bu misyona Yunanistan’ın sağladığı katkı için teşekkür ederim” dedi.