Dünyada artan Koronavirüs vakaları daha sıkı önlemleri de beraberinde getiriyor. Özellikle Avrupa’da ikinci dalgayla birlikte sokağa çıkma yasakları geri döndü. Artan vaka sayılarının ve ölümlerin korkutucu rakamları ve Covid-19’un mutasyona uğradığı tespitleri yeni endişelere neden olurken umutla beklenen aşılarla ilgili yeni gelişmelere bağlı olarak aşının etkinliği açısından da tartışmalar yoğunlaşarak yeni boyut kazandı.
İngiltere’de ortaya çıkan “B117” (MUTANT) adlı yeni corona virüs varyantı tüm dünyayı derinden endişelendirmeye devam ederken, ülkenin önde gelen bilim insanlarından biri olan Profesör Anthony Costello, “mutant virüsün” İngiliz hükümetinin pandemiye verdiği başarısız tepkinin sonucu olduğunu ve yüzde 70 oranında daha bulaşıcı olduğuna inanılan mutasyonu değerlendirdi. Profesör Anthony Costello, “İngiltere’nin corona virüsü ortadan kaldırmak yerine, salgının başlangıcında onunla yaşamayı öğrenmeyi tercih ettiğini. Sonucunda ise, ülkenin bunun bedelini büyük miktarlardaki can kayıplarının yanı sıra, ekonomik maliyetler ve uluslararası toplum tarafından etkili bir şekilde karantinaya alınması ile ödediğini” söyledi.
**TÜRKİYE’NİN AŞI TAKVİMİ DE NETLEŞTİ
DÜNYADA VE ÜLKEMİZDE COVİD -19 ÖNLEMLERİ SIKILAŞTIRILIRKEN**
Reuters’in haberine göre Koronavirüs vakalarında ve ölümlerinde ciddi bir artışla karşı karşıya olan Avrupa’nın en büyük iki ekonomisi, ülke çapında sokağa çıkma kısıtlamalarına geri döndü.
Fransa’da yaşayanlar 30 Ekim Cuma gününden itibaren yalnızca iş ya da sağlık sorunları nedeniyle evlerinden ayrılabiliyorlar. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ülkenin “birincisinden daha zor olacağı şüphe götürmeyen ikinci bir dalga altında ezilme” riskiyle karşı karşıya olduğunu açıkladı.
Bu arada Almanya, Fransa’daki kadar kapsamlı olmasa da ulusal karantina önlemleri getirdi. Başbakan Angela Merkel, 2 Kasım gününden itibaren restoranlar, barlar, spor salonları ve tiyatroların 30 Kasım’a kadar kapatılacağını açıkladı. Merkel, yeni önlemleri açıklarken önümüzdeki kışın “uzun ve zorlu olacağını” söyledi.
Korona virüste yaşanan yeni dalga gerçeği karşısında Merkel, ülke genelinde geniş çaplı sokağa çıkma kısıtlamalarını savunmasına karşılık sağcı milletvekillerinin itirazı nedeniyle Almanya’da daha küçük çaplı adımlar atılıyor.
Alman sağlık yetkililerinin 5 Kasım Perşembe günü, son 24 saat içinde 89 kişinin daha öldüğünü ve 16.774ları getirmesi için hükümete baskı artıyor.
Fransa’da günlük Covid-19 ölümleri Nisan ayından bu yana en yüksek seviyeye ulaşmış durumda. Nitekim Ülkede 4 Kasım Çarşamba günü 36.437 yeni vaka ve 244 can kaybının meydana gelmiş olması tedirginliği artıran bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
İle vaka sayılarında rekor kırıldığı aynı gün İngiltere’de 280 can kaybı ve 23.065 yeni vaka açıklaması, duyulan endişelerin kaynağını ortaya koyuyor. İngiltere’de yayımlanan yeni bir araştırmaya göre her gün yaklaşık 100.000 kişinin virüse yakalandığını gösteriyor.
Ülkede bölgesel bir yaklaşımdan uzaklaşarak ulusal sokağa çıkma kısıtlama Avrupa Birliği’nin en büyük ekonomilerine getirilen yeni sokağa çıkma kısıtlamaları, haberlere göre 4 Kasım Çarşamba günü finans piyasalarında keskin düşüşlere yol açtı.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “İkinci dalganın derinliklerindeyiz. Bence bu yılki Noel farklı bir Noel olacak” sözleri ikinci dalganın yarattığı tehlikeye ve endişelere de ışık tutuyor. Avrupa’da hızla artan yeni vaka sayıları tehlikenin ulaştığı boyutu ortaya koyuyor.
Bu gelişmelerin ortaya koyduğu gerçek, Avrupa’da yeni koronavirüs dalgası nedeniyle hızlı artan vaka ve ölüm sayıları nedeniyle yeni yıla alınan sıkı karantina tedbirleriyle girilecektir.
Türkiye’de Önlemlerin Kapsamı Genişletildi
Avrupa’da meydana gelen gelişmelerde dikkate alınarak Koronavirüs (Covid19) salgınının toplum sağlığı ve kamu düzeni açısından oluşturduğu riski sağlıklı bir şekilde yönetme, sosyal izolasyonu temin, fiziki (sosyal) mesafeyi koruma ve hastalığın yayılım hızını kontrol altında tutma amacıyla, hayatın her alanına yönelik uyulması gereken kurallar ve önlemlerin kapsamı daha da genişletildi.
Türkiye Günlük Koronavirüs Tablosu’ndaki “iyileşen hasta sayısı” ifadesi “iyileşen sayısı” olarak değiştirilerek veriler tedavisi tamamlanan Kovid-19 hastaları ile karantinası sona eren vakaları içerecek şekilde güncellendi. Tablodaki “toplam hasta sayısı” ifadesi, 10 Aralık itibarıyla “toplam vaka sayısı” olarak değiştirilirken, verilere Kovid-19 hastalarının yanı sıra testi pozitif çıkmasına rağmen semptom göstermeyenler de eklendi. Bu arada Koronavirüs aşısı ile ilgili hazırlıklar da tamamlandı. İlk aşının Aralık sonu veya Ocak 2021 başında yapılması planlanıyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan Kapsamı Genişletilen Yeni Önlemleri Açıkladı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kabine toplantısının ardından yaptığı konuşmada, son derece önemli olan esnafa destek paketini açıkladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca, yılbaşında dört günlük sokağa çıkma kısıtlaması uygulanacağını duyurdu.
Yurt dışından temin edilen aşının, belirlenen takvimde ve uygulama kapsamında, en kısa zamanda milletin hizmetine sunulacağını belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, yerli aşı üretimiyle ilgili çalışmaların da yakından takip edildiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı “İnşallah bahar aylarında kendi aşımıza kavuşarak çok daha yaygın bir aşılama sürecine geçeceğiz” diyerek bu süreçte tedbirlerin sıkı şekilde devam ettirileceğini vurguladı.
Tedbirlerin Olumlu Etkileri Görülmeye Başladı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin uluslararası kurumlarla iş birliği halinde ve onların belirlediği standartlar çerçevesinde salgınla mücadelesini şeffaf şekilde yürüten bir ülke olduğunu vurgulayarak, şunları kaydetti:
“İstatistiklerle ilgili yöntem değişiklikleri de hep bu uluslararası uygulamalar çerçevesinde yapılmıştır. Her fırsatta ‘TAMAM’ diye ifade ettiğimiz temizlik, maske ve mesafe kurallarına riayeti telkin ederek, aşı geliştirme çalışmaları başta olmak üzere konuyla ilgili tüm gelişmeleri yakından izleyerek süreci yönetiyoruz. Aldığımız tedbirleri sadece ve sadece milletimizin hayatını, sağlığını, geleceğini düşünerek belirliyoruz. Son kabine toplantımızın ardından vaka sayılarındaki artışa ve hastanelerimizdeki doluluk oranlarına bakarak kararlaştırdığımız sokağa çıkma kısıtlamalarının da bulunduğu ilave tedbirleri milletimizle paylaştık. Bugünkü kabine toplantımızda, alınan tedbirlerin sonuçlarını kapsamlı olarak değerlendirdik. Milletimizin tüm fertlerinin büyük fedakârlığı ile uyguladığımız kısıtlamaların ve diğer tedbirlerin olumlu etkilerini görmeye başladık. Kurallara daha sıkı riayet etmek suretiyle bu mücadeleyi başarıya ulaştırmak hepimiz için milli bir görevdir.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, bir süredir gündemden düşmeyen COVID-19’un meslek hastalığı sayılmasına ilişkin şu bilgileri paylaştı: “Kamuya ait okul öncesi kurumları, ana sınıfları hariç faaliyetlerini sürdürebilecektir. Salgın döneminde hayatını kaybeden sağlık çalışanlarımızın, kadrolarına göre vazife malüllüğü veya meslek hastalığı statülerinin hızla sonuçlandırılması sağlanacaktır. Aileleri maaştan ek ödemeye, faizsiz konut kredisinden, çocuklarına eğitim öğretim yardımına, istihdam hakkından fatura indirimlerine kadar pek çok imkâna kavuşacaktır” dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan Covid 19’a ilişkin açıklamalarına şöyle devam etti: “Son kabine toplantımızda ilave tedbirleri milletimizle paylaştık. Bugün de alınan sonuçları değerlendirdik. Uyguladığımız tedbirlerin olumlu etkilerini görmeye başladık. Bu mücadeleyi başarıya ulaştırmak hepimiz için milli bir görevdir. Bu çerçevede bazı müjdeleri milletimizle paylaşmak istiyorum:
Yılsonuna kadar yüzde 20’den yüzde 10’a indirdiğimiz gayrimenkul kiralarındaki stopaj oranlarının uygulanma süresini 1 Haziran’a kadar uzatıyoruz.
Yüzde 18’den yüzde 8’e indirdiğimiz işyeri kiralama hizmetlerindeki KDV oranını 1 Haziran’a kadar yüzde 8 olarak uygulamaya devam edeceğiz.
Birçok sektörü kapsayan KDV indirimlerinin sürelerinin de 1 Haziran’a uzatıma gittik.
Esnafımıza kira ve gelir kaybı desteği için hazırlıklara başladık. Ülkemizde basit usule tabi 806 bin 871 vatandaşımız ile kısıtlamalar sebebiyle salgından doğrudan etkilenen 432 bin 567 esnafımız bulunuyor.
Önümüzdeki 3 ay boyunca esnafımıza toplamda 5 milyar TL destek sağlamayı planlıyoruz. 3 ay süreyle ayda 1000 TL destek ödemesi yapacağız. Toplam sayısı 1 milyon 239 bin 438 kişiyi bulan kesime, 3 ay süreyle ayda 1000 lira destek ödemesi yapacağız. İş yeri kira olan esnafımıza üç ay süreyle büyükşehirlerde aylık 750 lira, diğer illerde ise 500 lira kira desteği yapacağız.
Hibe şeklinde vereceğimiz doğrudan esnaf destek ödemesinden taksi, dolmuş ve servis işletmecisi, pazarcı, terzi, oto tamircisi, lokantacı, pastaneci, kadın ve erkek kuaförü, pansiyon, yurt, kreş, düğün salonu işletmecisi gibi kesimler faydalanacaktır. Hazine taşınmazları üzerindeki turizm tesisleri ile deniz turizmi tesislerinin kira kesin izin kesin tahsis irtifak hakkı kullanma izni yararlanma hasılat payları ile ecrimisillerin ödeme sürelerini başvuru şartı aramaksızın bir yıl süreyle erteliyoruz. Bu ertelemenin turizm sektörüne katkısı 925 milyon liradır. Belediyelere de mülkiyet veya tasarruflarında bulunan taşınmazların irtifak hakkı kiralama ve benzeri kullanımından kaynaklanan bedelleri indirim kararı alabilme imkânı sağladık.
Konaklamadan yeme içmeye, yolcu taşımacılığından bakım onarıma birçok sektörü kapsayan KDV indirimlerinin süresini 1 Haziran’a kadar uzattık.
Kovid-19 verileri/ İstatistiklerle ilgili yöntem değişiklikleri uluslararası uygulamalar çerçevesinde yapılmıştır.
Koronavirüs tedbirlerin olumlu etkilerini görmeye başladık.
Sokağa çıkma sınırlaması 31 Aralık Perşembe saat 21.00’den 4 Ocak saat 05.00’e kadar kesintisiz uygulanacaktır. Hafta sonları balıkçı/balık tezgâhları 10.00-17.00 saatleri arasında açık olabilecek. Yeni bir karar alınıncaya kadar hafta sonları uygulanan sokağa çıkma kısıtlaması süresince balıkçı/balık tezgâhı şeklindeki işyerlerinin de Cumartesi ve Pazar günleri 10.00-17.00 saatleri arasında vatandaşlara hizmet sunabilecek.
Salgın döneminde hayatını kaybeden sağlık çalışanlarının kadrolarına göre vazife malullüğü ya da meslek hastalığı statülerinin hızla sonuçlandırılması sağlanacak.”**
Avukatlar ve Noterler, Kısıtlama Sürecinde Görev İçin Dışarı Çıkabilecek
Sokağa çıkma kısıtlaması uygulanan süre ve günlerde müdafi, vekil, duruşma ve ifade gibi yargısal görevlerin icrasıyla sınırlı kalmak kaydıyla avukatlar ile yaklaşan yılsonu işlemlerindeki yoğunluğun ticari hayatı olumsuz etkilememesi amacıyla noterler, görevlerine dair zaman ve güzergahla sınırlı olacak şekilde istisna kapsamındaki kişiler ve yerler arasına eklendi.
Yargısal görevlerin icrası gereği avukatların özel araçlarıyla şehirler arası seyahatlerine de izin verilecek.
Yeni bir karar alınıncaya kadar faaliyetlerine ara verilen ana sınıflarıyla ilgili uygulamanın devamı sağlanacak. Tam gün hizmet veren resmi ve özel tüm anaokulları ise bugünden itibaren yüz yüze eğitime geçebilecek.
Sendikaların Etkinlikleri de 1 Mart 2021’e Kadar Ertelendi
Genel kurulları dahil olmak üzere, sendikaların yapacağı etkinlikler de 1 Mart 2021’e kadar ertelendi. Daha önce illere gönderilen genelgeyle bu tarihe kadar sivil toplum kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşları, birlikler ve kooperatiflerde genel kurul ve etkinlikler ertelenmişti.
Şartlandırılmış havalandırma sistemi olmayan konaklama tesislerinde mekanik havalandırma ve klima sistemlerine UV filtre takılacak, bakımlarının düzenli ve sık yapılması sağlanacak.
Havalandırma ve klima sistemi bulunmayan konaklama tesislerinin kapalı genel mahallerinde, mahallin metreküpüne uygun sayıda ve güçte mobil HEPA filtreler kullanılacak. Bunların bakımları düzenli olarak yapılacak ve filtreleri sık sık değiştirilecek.
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 27’nci ve 72’nci maddeleri uyarınca İl ve İlçe Umumi Hıfzıssıhha Kurullarınca bu kararlar ivedilikle alınacak. Uygulamada herhangi bir aksaklığa meydan verilmeyecek ve mağduriyete neden olunmayacak. Alınan kararlara uymayanlara Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince idari işlem tesis edilecek. Konusu suç teşkil eden davranışlara ilişkin Türk Ceza Kanunu’nun 195’inci maddesi kapsamında adli işlemler başlatılacak.
Daha Önce Alınan Tedbirler
Salgının toplum sağlığı ve kamu düzeni açısından oluşturduğu riski yönetme, sosyal izolasyonu temin, fiziki mesafeyi koruma ve hastalığın yayılım hızını kontrol altında tutma amacıyla Sağlık Bakanlığı, Koronavirüs Bilim Kurulu’nun önerileri ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatları doğrultusunda birçok tedbirin uygulamaya konulmuştu.
İçişleri Bakanlığı’nın yayınladığı genelgede Kovid-19’un yayılımı ve bulaşmasında son dönemlerde tüm ülkelerde artış yaşandığına, özellikle Avrupa kıtasında salgının seyrinde ciddi yükseliş görülmesi nedeniyle yeni tedbirlerin alındığına işaret edilen genelgede, Türkiye’de de kontrollü sosyal hayat döneminin temel prensipleri olan temizlik, maske ve mesafe kurallarının yanı sıra salgının seyri ve olası riskler göz önünde bulundurularak hayatın her alanına yönelik uyulması gereken kurallar ve önlemlerin belirlendiği vurgulanmıştı.
Açık Olacak İş Yeri, İşletme ve Kurumlar
Sokağa çıkma kısıtlamasının günlük hayata etkisini en az düzeyde tutmak amacıyla açık olacak iş yeri, işletme ve kurumlar şöyle:
“İlaç, tıbbi cihaz, tıbbi maske ve dezenfektan üretimi, nakliyesi ve satışına ilişkin faaliyetleri yürüten iş yerleri, kamu ve özel sağlık kurum ve kuruluşları, eczaneler, veteriner klinikleri ve hayvan hastaneleri, zorunlu kamu hizmetlerinin sürdürülmesi için gerekli kamu kurum ve kuruluşları ile işletmeler (Havalimanları, limanlar, sınır kapıları, gümrükler, kara yolları, huzurevleri, yaşlı bakım evleri, rehabilitasyon merkezleri, acil çağrı merkezleri, AFAD birimleri, afetle ilgili çalışma yürüten kurum/kuruluşlar, Vefa Sosyal Destek Birimleri, Göç İdaresi, PTT vb), doğal gaz, elektrik, petrol sektöründe stratejik olarak faaliyet yürüten büyük tesis ve işletmeler (rafineri ve petrokimya tesisleri ile termik ve doğal gaz çevrim santralleri gibi), yurt içi ve dışı taşımacılık (ihracat/ithalat/transit geçişler dahil) ve lojistiğini yapan firmalar, oteller ve konaklama yerleri, sağlık hizmetlerinin kapasitesini artırmaya yönelik acil inşaat, donanım vb. faaliyetleri yürüten işletme/firmalar hayvan barınakları, hayvan çiftlikleri ve hayvan bakım merkezleri, üretim ve imalat tesisleri, gazete, radyo ve televizyon kuruluşları, gazete basım matbaaları ve gazete dağıtıcıları, valilikler/kaymakamlıklar tarafından yerleşim merkezleri için her 50 bin nüfusa bir ve il sınırları içinden geçen şehirler arası kara yolu ve varsa otoyol üzerinde her 50 kilometre için bir olmak üzere belirlenecek sayıda akaryakıt istasyonu ve lastik tamircisi (Bu madde kapsamında açık olacak akaryakıt istasyonları ile lastik tamircileri kura yöntemiyle belirlenecek), sebze, meyve toptancı halleri.”
Aşı Takvimi Belli Oldu
Koronavirüs salgınında ölü ve vaka sayılarında dikkat çekici artış yaşanan Türkiye’de aşı takvimi büyük ölçüde netleşti.
Aralık sonu veya Ocak 2021 başında, yurt dışından kaynaklanabilecek bir aksaklık olmamsı durumunda, başlaması planlanan aşılama çalışması kapsamında günde 450 bin kişinin aşılanması hedefleniyor.
Çin ile yapılan anlaşma gereğince Türkiye’nin aldığı 10 milyon aşının, çift doz olarak ilk 5 milyon kişiye yapılmasıyla ilgili altyapı çalışmaları sürüyor. Büyük bölümü tamamlanan çalışmalarda, önceliklerin belirlenmesinin yanı sıra, il ve ilçelere göre aşı haritası hazırlanıyor. Sağlık Bakanlığı, aşının nasıl taşınacağı, lojistiği, ilçelere kadar nasıl dağıtılacağı konusunda hazırlıkları tamamlamak üzere.
Evde Aşılanacaklar
Aşılama çalışmalarında filyasyon ekibinde yer alan sağlıkçılar ve aile hekimleri de görevlendirilebilecek. Ekipler kronik hastalar ve aşı merkezlerine gidemeyecek durumda olanların aşılarını evlerinde yapacak.
Bakanlık ayrıca, tüm sağlık kuruluşlarına yazı göndererek, aşı yapılacak personel listesi oluşturmalarını istedi. Bu kişiler daha önce hastalığı geçirmemiş kişilerden seçilecek.
Aşının hazırlanması, 10-13 günlük bir süre gerektiriyor.
Aşıların uygulanma aşamasına gelmesi 25 Aralık sonrasını bulabilecek. Ardından diğer bağlantılar ve yeni alımlar gündeme gelecek.
İki Doz Yapılacak
Daha önceki tecrübelere dayanarak, günde 300-450 bin arasında aşılama yapılabildiği bilgisi paylaşıldı. İki ile 8 derecede korunabilen aşının ikinci dozu 60 yaş üstüne 21 veya 30 gün arayla, daha gençlere ise 14 gün arayla yapılacak. İkinci dozdan sonra antikor oranının yüzde 50’nin üzerine çıktığı, Çin aşısı yaptıranların yüzde 92’sinde de antikor oluştuğu belirtiliyor. Aşının koruma süresi 6-8 ay arasında olacak.