BARIŞ MI? ŞİDDET Mİ?
İçinde bulunduğumuz zaman diliminde, Ortadoğu başta olmak üzere Dünya toplumlarının tümünün, küresel bir dönüşüm yaşadığı açıktır. Ancak, yaşanan küresel dönüşüm teknolojide, özellikle de iletişim ve ulaşımda sağlanan gelişmeler ile sadece zaman ve mekân algımızı değiştirmekle kalmayıp; tüm yaşam formları ile birlikte, yerleşik algı ve tanımlamalarımızı da değişime uğratmaktadır. Bu gelişmelerin, moderniteye ait milli egemenlik ve milli kimlik gibi kavramları krize soktuğu; modern devletin egemen formu olarak nitelenen ulus-devlet biçiminin klasik gücünü ve etkinliğini kaybetmesine yol açtığı söylenebilir.
Ulus-devletler ortaya çıktığından beri etnik grupların statüsü bir problem olarak algılanmıştır. Aslında bu algı, birçok yerde reel sorunların kaynağı olmuş ve bu sorunların bazıları da çatışmalara dönüşmüştür. Bu tür çatışmaların kaynağı olan etnik kimlikler, tarihsel olarak bakıldığında bazen gün yüzüne çıkmış, bazense sessiz bir şekilde beklemede kalmışlardır.
Toplumsal bir varlık olan insan, bu hayata kimliği ile görünür olur. Eylemleri ile toplumsal alandaki değerini belirler. İki ay önce Kobani olayları veya 6-8 Ekim olayları olarak tarihsel hafızamızda yerini alan gelişmeler, bu toplumun bir ferdi olarak hepimiz büyük bir dikkatle izledik. Milletimizin tüm kesimlerinden insanlar, bu yaşananları kendi zaviyelerinden anlamaya, açıklamaya ve yorumlaya çalıştılar.
Bu tür organize ve şiddet içerikli toplumsal olayları anlamaya çalışmak, çözüm sürecinin geleceği için taraflara doğru analizler yapabilme fırsatını sunmanın yanında, aynı zamanda bu ülkenin her vatandaşı için, birlikte yaşayabilme kültürü üzerine kritik bir şimdi ve gelecek analizini yapabilme şansını da vermektedir.
Sosyal-kültürel gelişme/kalkınma, hızlı ya da yavaş, başarılı ya da başarısız, evrimsel (kendiliğinden) ya da devrimsel (zorlanmış) olabilir, ama düzenli olanı yoktur. Öyle ki, değişmeye bağlı olan bütün gelişme denemeleri, kültür bütününde parçalanmalara, kimlik sorunlarına yol açmıştır. Cumhuriyet tarihimize baktığımızda bu türden kimlik sorunlarının izlerini, etnik açıdan gördüğümüz gibi siyasi anlamda (Sağcı/Solcu/Muhafazakâr) da çokça görebilmekteyiz.
Temelde bir kimlik sorunu olarak ortaya çıkan Kürt Sorunu ve buna bağlı olarak ortaya çıkan diğer sorunlar yumağını; bu perspektif ve bakış açısıyla ele almak, bize hem doğruyu ve hem de çözüme giden yolu gösterir.
Öte yandan, en azından kimliklerinin
tanınması talebi ile harekete geçen siyasallaşmış etnik gruplar, içinde bulundukları durumlara ve edindikleri amaçlara göre kendilerine has bir şikâyet listesi oluştururlar. Grupların şikâyet listesi genellikle ekonomik olarak sömürülme, siyasi olarak yok sayılma, kültürel olarak aşağılanma ve temel haklardan yoksun bırakılma gibi unsurları içermektedir.
Bununla birlikte, etnik gruplar şikâyetlerinin karşılanması için çeşitli taleplerde bulunulurlar. Örneğin bir görüşe göre, bir etnik grup hükümetten daha fazla ayrıcalık talep edebilir ya da otonomi talebinde bulanabilir. Başka bir görüş ise etnik grupların kültür, dil ve tarihlerini öğretebilecek şekilde kamusal eğitim
sistemi üzerinde bir kontrol talep ettiklerini ileri sürer.