Dünya Sağlık Yaşam

BİLİM İNSANLARI İLK KEZ DERİ HÜCRELERİNDEN İNSAN EMBRİYOSU ÜRETTİ

  • Ekim 1, 2025
  • 0

Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi’ndeki bilim insanları, deri hücrelerinden elde edilen DNA’yı spermle dölleyerek erken evre insan embriyosu oluşturmayı başardı. Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi’ndeki bilim insanları, tıp

BİLİM İNSANLARI İLK KEZ DERİ HÜCRELERİNDEN İNSAN EMBRİYOSU ÜRETTİ

Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi’ndeki bilim insanları, deri hücrelerinden elde edilen DNA’yı spermle dölleyerek erken evre insan embriyosu oluşturmayı başardı.

Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi’ndeki bilim insanları, tıp alanında çığır açan bir gelişmeye imza atarak, deri hücrelerinden elde edilen DNA’yı kullanarak erken evre insan embriyosu oluşturdu.

“Mitomeiosis” adı verilen bu devrim niteliğindeki teknik, işlenmiş DNA’nın spermle döllenmesini içeriyor.

POTANSİYELİ BÜYÜK AMA HENÜZ MÜKEMMEL DEĞİL

Nature Communications dergisinde yayınlanan çalışmada, bu teknik kullanılarak 82 işlevsel yumurta üretildiği ve bazılarının döllenme sonrası erken evre embriyolara dönüştüğü gösterildi. Ancak, oluşturulan embriyoların hiçbiri altı günlük evreyi geçemedi.

Yöntemin işlem sırasında kromozomları rastgele atması nedeniyle başarı oranının yaklaşık yüzde 9 gibi düşük bir seviyede olduğu ve henüz mükemmel olmadığı da belirtiliyor.

KISIRLIĞA UMUT OLABİLİR

Kusurlarına rağmen bu teknik, vücut dışında sperm ve yumurta üretimi (in vitro gametogenez) konusunda atılmış önemli bir adım olarak görülüyor. Gelecekte, yaş veya kanser tedavisi nedeniyle kısırlık yaşayan kişiler için bir çözüm olabilir.

“Mitomeiosis” adı verilen bu yeni teknik, biyomedikal araştırmalarda devrim niteliğinde bir adım olarak değerlendiriliyor.

YENİ TEKNİĞİN BAŞARI ORANI DÜŞÜK

Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışmada, söz konusu yöntemle 82 işlevsel yumurta üretildi. Bu yumurtaların bir kısmı döllenme sonrası embriyoya dönüştü, ancak hiçbir embriyo altı günlük gelişim evresini aşamadı.

Bilim insanları, yöntemin işlem sırasında kromozomları rastgele atması nedeniyle başarı oranının yalnızca yüzde 9 seviyesinde olduğunu, dolayısıyla tekniğin henüz mükemmellikten uzak olduğunu belirtiyor.

Kısırlık tedavisinde umut olabilir

Eksikliklerine rağmen bu gelişme, tıpta “in vitro gametogenez” yani vücut dışında sperm ve yumurta üretimi araştırmaları açısından önemli bir kilometre taşı olarak görülüyor.

Uzmanlar, gelecekte yaş, genetik faktörler veya kanser tedavileri nedeniyle kısırlık yaşayan bireyler için bu yöntemin yeni bir umut olabileceğini ifade ediyor. Çalışma, insan üreme biyolojisi konusunda daha önce ulaşılamayan bir aşamayı temsil ederken, aynı zamanda etik tartışmaları da beraberinde getiriyor.

Araştırmaların ilerleyen dönemlerde daha yüksek başarı oranına ulaşması halinde, kısırlık tedavisinde çığır açıcı sonuçlar doğurabileceği düşünülüyor.

Klonlama Tekniğine Benzer Yöntem

Yöntem, 1996 yılında klonlanan koyun Dolly’de kullanılan teknikle benzerlik gösteriyor.

Deri hücresinin çekirdeği, DNA’sı çıkarılmış bir donör yumurtaya yerleştiriliyor. Ancak bu yumurta döllenmeye hazır değil çünkü hâlâ tam kromozom setine sahip. Araştırmacılar, “mitomeiosis” adını verdikleri yöntemle yumurtayı 23 kromozomlu hale getirerek döllenmeye uygun hale getiriyor.

Embriyolar Oluştu Ama…

Yöntemle 82 yumurta üretildi ve bunların bir kısmı döllenerek embriyonik gelişimin ilk 6 gününü tamamladı. Ancak şimdilik hiçbir embriyo bu evreyi aşamadı.

Uzmanlar başarı oranını yalnızca yüzde 9 olarak bildiriyor.

Kısırlık Tedavisinde Umut Işığı

Yöntemin zamanla gelişmesi durumunda, yaşla birlikte yumurta rezervi azalan kadınlar, sperm üretiminde sorun yaşayan erkekler veya kanser tedavisi sonrası doğurganlığını kaybeden bireyler için devrim niteliğinde çözümler sunabilir.

Araştırma ekibinden Prof. Shoukhrat Mitalipov, “İmkansız olduğu düşünülen bir şeyi başardık,” dedi ancak sürecin etik, güvenlik ve teknik açıdan hâlâ büyük gelişmelere ihtiyacı olduğunu vurguladı.