Dünya Gündem Politika

BORREL ANKARA’DA HAVAYI KOKLADI, LİBYA’DA ATEŞKESTEN YANA OLDUKLARINI SÖYLEDİ

  • Eylül 17, 2020
  • 0

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, çeşitli temaslarda bulunmak üzere Ankara’ya geldi. Türkiye-AB ilişkilerinin kapsamlı bir biçimde ele alındığı ziyarette Doğu Akdeniz,

BORREL ANKARA’DA HAVAYI KOKLADI, LİBYA’DA ATEŞKESTEN YANA OLDUKLARINI SÖYLEDİ

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, çeşitli temaslarda bulunmak üzere Ankara’ya geldi. Türkiye-AB ilişkilerinin kapsamlı bir biçimde ele alındığı ziyarette Doğu Akdeniz, Libya ve Suriye başta olmak üzere ilişkiler üzerinde etkisi olan bölgesel konular görüşüldü.

Yüksek Temsilci Borrell ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Avrupa Birliği’nin Türkiye, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) arasında arabulucu pozisyonu üstlenme olasılığı üzerinde görüş alışverişinde bulundu. Borrell, Doğu Akdeniz konusunda Türkiye ve Yunanistan arasında yaşanan gerginliğe çözüm bulmak için Türkiye’yi ziyaret ettiğini ve her iki tarafla müzakere görüşmelerinin organizasyonunu planladıklarını ifade etti.

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile Dışişleri Bakanlığındaki görüşmesinin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.

Çavuşoğlu ile görüşmesinde Doğu Akdeniz’deki durum, Libya ve Suriye gibi bölgesel konular ile ikili ilişkileri ele aldıklarını aktaran Borrell, “İlişkilerin en iyi döneminden geçtiğini söyleyemeyiz ancak ilişkileri iyileştirmek için birlikte çalışmamız gerekiyor.” ifadesini kullandı.

Borrell, Türkiye’nin AB için yakın bir komşudan öte olduğunun altını çizerek şunları kaydetti: “Türkiye, kilit bir ortak ve bir aday ülke. Sık sık kapsamlı şekilde Türkiye’yi tartışıyoruz. Bu da zaten bu ilişkiye ne kadar önem verdiğimizin bir göstergesi. Şu andaki mevcut durum, ideal olmaktan çok uzak. Birtakım ciddi meseleler var. Hemen bunları ele almamız gerekiyor. İlişkimizdeki dinamikleri değiştirmemiz gerekiyor. Bu durumdan çıkmanın faydası olacağını düşünüyoruz.”

Doğu Akdeniz’in AB için kilit öneme sahip olduğuna işaret eden Borrell, bu alanda iş birliği ve diyalog içerisinde çalışmak gerektiğini vurguladı. Borrell, “Daha fazla iş birliğine ihtiyacımız var. Türkiye ile ilişkimiz, dış politika açısından AB’nin en önemli meselesi haline geldi.” değerlendirmesinde bulundu.

Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınından ötürü AB’nin uyguladığı seyahat kısıtlamalarına yönelik Türkiye’nin endişelerini anladıklarını dile getiren Borrell, gerekli olmayan seyahatlere yönelik kısıtlamalar getirdiklerini, kademeli olarak bunları da kaldıracaklarını söyledi.

Borrell, AB Komisyonunun söz konusu kararları objektif kriterlere göre aldığını savunarak bu süreçte bazı niteliksel değerlendirmelerin göz önünde bulundurulduğunu belirtti. AB’nin değişen durumları kontrol ederek iki haftada bir gerekli güncellemeleri yaptığına dikkati çeken Borrell, sağlık otoriteleriyle yakın diyalog halinde süreci yönettiklerinin altını çizdi.

Doğu Akdeniz’de Çözümden Yanayız

Borrell, Türkiye ziyaretini gerginliklerin ortadan kaldırılması için yaptığına işaret ederek “Türkiye ile Yunanistan arasında kıta sahanlığı konularında büyük bir uzlaşmazlık var.” şeklinde konuştu.

Türkiye’nin AB üyesi olan Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’ni (GKRY) tanımadığını anımsatan Borrell, GKRY ile dayanışma gösterdiklerini ancak her iki tarafı da memnun edecek bir çözüm bulunmasından yana olduklarını söyledi.

Borrell, “Hidrokarbon gelirlerinin, Kıbrıs’taki iki toplum arasında eşit olarak paylaşımı konusunda AB, mümkün olduğunca yardımcı olmaya çalışacaktır.” ifadesini kullandı. AB Konseyinin bu konuda net bir pozisyonu olduğunun altını çizen Borrell, AB’nin bir sonraki toplantısında söz konusu meseleyi ele alacakları bilgisini paylaştı.

Borrell, Türkiye’nin Doğu Akdeniz meselesinde gerilimi tırmandırmaktan kaçınan tutumundan memnuniyet duyduklarını kaydederek iş birliği ve diyaloğun önemine vurgu yaptı.

2016’da imzaladıkları göçmen mutabakatının, Türkiye’nin mültecilere yardım edebilmesi için finansal destek almasından öte konular içerdiğini belirten Borrell, bunun daha kapsamlı konuları da içerdiği değerlendirmesinde bulundu.

Yeni Bir Mutabakat Düşünmeliyiz

Borrell, Türkiye ile AB arasında yaşanan siyasi görüş ayrılıklarının mevcut duruma gelinmesinde etkili olduğunu söyleyerek şöyle devam etti:

“Oturup bu mutabakatın güncellenmesi konusunu konuşmak gerekiyor. Yeni bir mutabakat düşünmemiz gerekiyor. İlişkilerimizi etkileyen tüm meseleleri kapsayan bir mutabakat, sadece göç değil. Göç önemli evet ama tek mesele bu değil. Her iki tarafı da memnun edecek yeni bir yaklaşımın benimsenmesi ve tüm meseleleri kapsayan bir mutabakat yani vize, Gümrük Birliği’nin güncellenmesi, Doğu Akdeniz’deki ihtilaflar, Suriye ve Libya’da iş birliği. Türkiye, bölgede güçlü bir aktör. AB’nin, bu karmaşık ilişkinin parçası olan konuları ele alarak ilişkilerinde bir güncelleme yapması gerekir.”

Sorunların çözümünün iş birliği ve diyalogdan geçtiğini yineleyen Borrell, “Tek taraflı kararlar almak durumu daha da kötüye götürür. Açık, dürüst, iş birliğine yönelik bir yaklaşımla oturup konuşmak gerekir.” şeklinde konuştu.

AB ile Türkiye ilişkilerinin idealden “çok uzak” olduğunu belirten Borrell, “Doğu Akdeniz’deki ilişkiler daha kötüye gidiyor. Libya, Suriye gibi bölgesel sorunlar var. Göç de aynı şekilde. Bu da ilişkileri karmaşıklaştırıyor.” diye konuştu.

Borrell, Türk muhataplarına “diyaloğa ihtiyaç olduğunu ve gerilimin düşürülmesi gerektiğini söylediğini” kaydederek gelecek hafta Avrupa Parlamentosunda (AP) ve Dışişleri Konseyinde Türkiye ile ilgili konuları ele alacaklarını, bunun da Türkiye’ye ne kadar önem verdiklerinin işareti olduğunu ifade etti.

Türkiye’nin “kilit bir ortak ve (AB’ye) aday ülke olduğunu” vurgulayan Borrell, ayrıca Türkiye’nin “AB’nin parçası olmak isteyen çok iyi bir komşu” olduğunu söyledi. Borrell, “Mevcut ilişkilerdeki dinamiği karşılıklı faydalı olacak şekilde değiştirmeyi amaçlıyoruz.” diyerek bunun yolunun diyalogdan geçtiğini belirtti.

Ziyaretin Amacı “Havayı Koklamak”

Ankara ziyaretinin amacının somut birtakım anlaşmalara varmak değil, “havayı koklamak ve karşılıklı kaygıları paylaşmak olduğunu” kaydeden Borrell, özellikle Doğu Akdeniz’deki durumla ilgili Türkiye ile ciddi görüş ayrılıkları olduğu değerlendirmesinde bulundu.

Borrell, Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ile bugünkü görüşmesine ilişkin bir soru üzerine Libya ve Suriye konularını görüştüklerini ifade etti. Suriye’ye AB’nin finanse ettiği yardımın ulaştırılmasının önemine işaret eden Borrell, bunun için Türkiye-Suriye sınırının açık kalmasının kritik olduğu yorumunu yaptı.

Borrell, Libya’da iki NATO müttefikinin (Fransa, Türkiye) savaş gemilerinin karşı karşıya gelmesinin kabul edilebilir olmadığını sözlerine ekledi.

AB’den Görüşmeye İlişkin Açıklama

Avrupa Birliği (AB), Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell arasındaki görüşmeden sonra açıklama yaptı.

Çavuşoğlu ile Borrell’in Malta’daki görüşmesinin ardından Borrell’in ofisinden yapılan açıklamada, Valetta’daki görüşmenin son aylarda ikili arasında yapılan toplantılarda ve son olarak 23 Temmuz’daki telefon görüşmesinde gerçekleşen yoğun görüş alışverişinin devamı olduğu belirtildi.

“Türkiye, AB İçin Önemli Bir Ortak”

Açıklamada, “Türkiye, AB için önemli bir ortaktır. AB üyesi ülkeler, Türkiye ile mevcut olumsuz gidişin tersine çevrilerek ikili ilişkilerin güçlendiğini görmek istiyor.” ifadesi yer aldı.

Ayasofya İle İlgili Sözüne Çavuşoğlu’ndan Tepki

Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, Ayasofya’nın yeniden ibadete açılmasını kınayan AB Dışişleri ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Josep Borrell’e tepki gösterdi.

Bakan Mevlüt Çavuşoğlu, dün resmi ziyaret amacıyla Ankara’da bulunan Malta Dışişleri Bakanı Evarist Bartolo ile görüşmesinden sonra açıklamalarda bulundu. Borrell’in sözlerinin hatırlatılması üzerine Çavuşoğlu, “Kınama sözünü reddediyoruz. İspanya’da da cami olarak inşa edilmiş, daha sonra kiliseye çevrilmiş eserler var. Şimdi biz de İspanya’ya ‘Bunları tekrar camiye çevir, sizi kınıyoruz’ mu dememiz lazım?” diye sordu.

Ecdadımız Gibi Koruruz

Ayasofya’nın Türkiye’nin egemenlik haklarını ilgilendiren bir konu olduğuna işaret eden Çavuşoğlu, “UNESCO’nun Dünya Kültür Mirası Listesi’nde olan bu eseri biz göz bebeğimiz gibi korumuşuz. Buranın tarihi dokusunu ve kültürel miras olarak tüm özelliklerini biz ecdadımız nasıl koruduysa, ecdadımızın emaneti olarak bizler bugüne kadar nasıl koruduysak, bundan sonra da koruyacağız. Bu anlamda da atılacak adımlar konusunda UNESCO ile de zamanlıca bilgilendirme dahil iş birliğimiz olacak. Biz bu kadar yapıcıyken, böylesine iyi niyetli bir yaklaşım içindeyken Türkiye’yi kınamak doğru bir yaklaşım değil. Kınama tabiri pek hoş olmadı.”

Bir Tepki de Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Aksoy’dan

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hami Aksoy, Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell’in Libya konusundaki açıklamalarına yönelik, “AB, Libya krizinin barışçıl yollarla çözümüne katkıda bulunmak istiyor ise, İrini Harekâtı’yla ortaya koyduğu çifte standartlı tutumu terk ederek BM Güvenlik Konseyi’nin ilgili kararları doğrultusunda uluslararası meşruiyetten yana tavır göstermelidir.” ifadesini kullandı.

Aksoy, Borrell’in AB Dış İlişkiler Konseyi’nin ardından yaptığı açıklama hakkındaki soruya yazılı cevap verdi.

Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki meselelere ilişkin tutumunun bütün taraflarca bilindiğini kaydeden Aksoy, “Bu meselelerin çözümü için atılacak ilk adımlar Ada’daki iki halk arasında hidrokarbon kaynaklarının adil paylaşımı konusunda bir iş birliği mekanizması tesis edilmesi, Türkiye ile diyalog kanallarının yeniden başlatılması, Türkiye karşıtı ittifaklar yerine ön koşulsuz olarak bölgede diyalog ve iş birliği atmosferinin yaratılmasıdır. Doğu Akdeniz’de gerginlik, ancak böyle bir yaklaşımın tüm taraflarca benimsenmesiyle sona erdirilebilir.” değerlendirmesinde bulundu.

Libya’daki krizin “askerî bir çözümü olamayacağını” vurguladığını belirten Aksoy, şunları kaydetti:

“Ülkemiz Süheyrat’tan Berlin’e, Birleşmiş Milletler’in himayesinde Libyalıların öncülük ettiği ve sahiplendiği siyasi sürecin canlandırılmasına yönelik tüm uluslararası çabaları istikrarlı bir şekilde desteklemiş ve katkı sağlamıştır. AB, Libya krizinin barışçıl yollarla çözümüne katkıda bulunmak istiyor ise, İrini Harekâtı’yla ortaya koyduğu çifte standartlı tutumu terk ederek BM Güvenlik Konseyi’nin ilgili kararları doğrultusunda uluslararası meşruiyetten yana tavır göstermelidir.”

“Kimse Türkiye’nin Egemenlik Hakkına Müdahale Edemez”

Aksoy, Borrell’in Ayasofya’ya ilişkin açıklamalarına yönelik, “Bir kez daha Ayasofya’nın Türkiye’nin mülkü olduğunu ve statü değişikliği de dahil olmak üzere Ayasofya’ya ilişkin her türlü tasarrufun sadece Türkiye’nin egemen yetkisinde bulunduğunu vurguluyoruz. Kimse Türkiye’nin egemenlik hakkına müdahale edemez.” ifadesini kullandı.

Yeni statüsüyle “Ayasofya Camisi”nin dünyadaki tüm din ve inançlardan ziyaretçilere açık olacağını ve isteyen herkesin bu muhteşem yapıyı ziyaret edebileceğini aktaran Aksoy, Ayasofya’nın içinde yapılacak çalışmaların Dünya Kültür Mirası Listesi’ne girerken istenen kriterlere halel getirmeyeceğini belirtti. Aksoy, açıklamasında “Ayasofya Camisi insanlığın ortak kültürel mirası vasfını koruyarak yeni statüsüyle herkesi kucaklamaya devam edecektir.” ifadesine yer verdi.

Öte yandan Aksoy, Borrell’in Türkiye-AB ilişkilerinde diyalog ve angajmana vurgu yapmasını memnuniyetle karşıladığını belirterek, “Türkiye, Sayın Cumhurbaşkanımızın 9 Mart’ta Brüksel’de AB Konseyi ve Komisyonu Başkanlarıyla da mutabık kaldıkları üzere, AB ile ilişkilerin üyelik sürecini ilerletecek ve yeni koşul ve sınamaları da dikkate alacak şekilde gözden geçirilmiş bir 18 Mart mutabakatı anlayışıyla ilerletilebileceğine inanmaktadır.” değerlendirmesinde bulundu.

“Ateşkes Konusunda Mutabık Kaldık”

Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile Libya’da ateşkes için birlikte çalışmak konusunda mutabık kaldıklarını bildirdi.

Borrell, sosyal medya hesabından Çavuşoğlu ile yaptığı telefon görüşmesine ilişkin açıklamada bulundu.

Türkiye’nin görüşüldüğü 13 Temmuz tarihli Dış İlişkiler Konseyi toplantısı ve Doğu Akdeniz’deki gelişmelerin ardından Çavuşoğlu ile telefon görüşmesi yaptığını belirten Borrell, şunları kaydetti: “Gerilimin düşürülmesi ve gayriresmî Gymnich Konseyi öncesinde görüşmek üzere mutabık kaldık. Ayrıca Berlin Süreci çerçevesinde Libya’da ateşkes için birlikte çalışma konusunda anlaştık.”

Borrell, Libya Başbakanı Feyyaz es-Serrac ile de telefonda görüştü. Görüşmeye ilişkin mesajında Borrell, Sirte ve Cufra’da gerginliğin azaltılması, ateşkesin sağlanması ve petrol üretiminin acilen devam etmesinin ortak öncelikler arasında yer aldığını bildirdi. Borrell, “Libya’nın birliğinin sağlanması için tüm tarafların samimi taahhütleri ile Berlin süreci içinde çatışmanın sonlandırılması için birlikte çalışmalıyız.” ifadesini kullandı.