Sinem Pelin Civelek Yazarlar

Sinem Pelin CİVELEK ile AKILLI TELEFONLARIN STRESLE İMTİHANI

  • Haziran 1, 2023
  • 0

AKILLI TELEFONLARIN STRESLE İMTİHANI Günümüzde modern tıp ve doktorlar kilo artışı veya sağlıksız kilo kaybı, egzama gibi cilt sorunları, çeşitli kalp hastalıkları, sindirim sistemi problemleri (gastrit, ülser, mide

Sinem Pelin CİVELEK ile AKILLI TELEFONLARIN STRESLE İMTİHANI

AKILLI TELEFONLARIN STRESLE İMTİHANI

Günümüzde modern tıp ve doktorlar kilo artışı veya sağlıksız kilo kaybı, egzama gibi cilt sorunları, çeşitli kalp hastalıkları, sindirim sistemi problemleri (gastrit, ülser, mide ağrısı), uyku sorunlarının yaşanması, hafıza problemleri ve zihinsel sorunları, bağışıklık sistemi hastalıkları gibi birçok hastalığa stresin sebep olabildiğini kabul etmektedir. 

Peki aslen stres nedir? TDK sözlüğüne göre dilimizdeki karşılığı “ruhsal gerilim” olan stres, İngilizce kökenli bir kelimedir. Stres, anlık olarak ortaya çıkan, tehlikede hissettiren veya mücadele gerektiren olay ya da düşünce sonucu oluşan endişenin yarattığı duygusal, zihinsel ve fiziksel tepkidir. Strese neden olan tehlike gerçek ya da gerçek olmayan bir endişeye dayanabilir. Tehdit algıladığımızda, endişe duyduğumuzda ya da korkmuş hissettiğimiz zaman vücutta stres hormonları harekete geçer. Vücudun oluşturduğu “savaş ya da kaç” olarak bilinen kimyasal reaksiyon ile birlikte vücutta kalp atışının hızlanması, nefes alış-verişinin artması ve nefes almada zorluk, kas kasılması, kan basıncının yükselmesi, baş ağrısı, baş dönmesi, ellerin ve ayakların uyuşması, hazımsızlık, kabızlık, mide rahatsızlıkları, ishal gibi belirtiler olabileceği doktorlar tarafında ifade edilmektedir. Stres kaynaklı yukarıda sayılan bu durumları en azından birini tecrübe etmeyen sayısı sanırım oldukça azdır. Aslında hayatta kalma ve savunma mekanizmalarımızın bir parçası olması sebebiyle stres, farkındalık ve bilinçli eylemlerimizle bir katkıya dönüşebilir. Peki nasıl? Haydi şimdi strese sebep olan çeşitli durum ve olaylara yakından bakalım ve bir yaşam koçu bakış açısıyla sorular soralım.

1- En Büyük Stres Kaynağı İç Sesiniz ve Kendinizi Yargılamak
Yeni bir şey denerken, farklı kararlar alırken, bir olumsuz olayın içinde zaten üzgün ve naifken ya da yaşamın içinde herhangi bir konuda iç sesinizin size; beceriksizsin, başaramazsın, yine olmadı, hep böylesin, senden iyileri var, seni tercih etmezler ki… gibi eleştirel ve enerjinizi aşağı çeken stresinizi arttıran yargılayıcı ifadelerini duyuyor olabilirsiniz. Danışanlarıma da hep dediğim gibi kimse kimseyi kendisi kadar ağır ve sürekli yargılayamaz. Bunun en önemli sebebi 7/24 kimsenin kimseyle birlikte olamaması. En azından uyurken başka birinden gelen sesin sonlanmasına rağmen bilinçaltınızın uykunuzda bile sizinle konuşmaya ve yargılamaya devam etmesidir. Diğer önemli bir sebebi ise yargılayan ve yargılanın aynı kişi yani siz olmanızdır. Kendinize karşı acımasız, yargılayıcı ve eleştirel konuşmak yerine öz şefkat ve zarafetle yaklaşabilmek hayatınızdaki streste önemli ölçüde azalmayı sağlayabilir. Zamanla içsel
eleştirmeni ve yargıcı, içsel yardımcıya ve bir kaldıraca dönüştürmek mümkün. İlk adım bu zehirli döngüyü fark etmek. İçinizdeki eleştirel, yargılayıcı sese daha yakından kulak vererek kendinize sürekli tekrarladığınız sağlıksız sözcük kalıplarını tespit etmekle başlayın ve sonra onları kök kaynağına ve tetikleyicilerine kadar geri takip edin. İkinci aşama ise tespit edilen kalıpların dönüştürülmesi aşamasıdır. Her olumsuz ve sağlıksız kalıbın yerine olumlu, destekleyici, yüksek enerjiye sahip yeni kalıplar koymak ve hatta bunları sadece olumlama şeklinde değil soru cümlesi şeklinde kendinize sorun. Örneğin; “Senden daha iyileri var.” cümlesinin yerine şu soruyu sorabilirsiniz; “Evet her zaman iyinin iyisi vardır. Fakat ben şu an olduğum halimden nasıl daha iyi olabilirim? Bunun için neler mümkün? Dirençli enerjiler sizi hiçbir şey mümkün değil noktasına çekmek isteyebilir. O zaman tekrar sorun. “Ya mümkünse? Ya benim bilmediğim, fark etmediğim başka olasılıklar varsa?” 

Dünyayı içsel eleştirmeninizin dar merceğinden görme tuzağına düşmek kolaydır. Bunu yapmak stres seviyenizi arttırır, büyümenizi, hayatı dolu dolu yaşamanızı kısıtlar ve nihayetinde tüm potansiyelinize ulaşmanızı engeller. Bunun yerine içsel sesinizin size söylediklerini dinlemek için bilinçli zaman ayırın. Bu söylemler size hizmet ediyor mu? Yoksa stresinizi arttırarak, sizi ilerlemekten alıkoyuyorlar mı ve ışığınızı mı söndürüyorlar?

2- Rahatlamak, Zihnen, Bedenen, Ruhen Yenilenmek İçin Bilinçli Zaman Ayırmamak
Akıllı telefonları gerçekten akıllı bulduğum bir özellik var. O da ne zaman pillerinin biteceğini bilmeleri ve haber vermeleri ve pilleri bittiğinde çalışmaya son vermeleri. İnsanoğlunun stresini en çok arttıran konulardan biri de bu. Bedenimizin pilinin bittiğine dair sinyalleri okumamak, okusak da göz ardı etmek ve hatta bitmiş bir pille çalışmaya, aktivitelerimize devam etmek. Oysa rahatlamak ve dinlenmek stres hormonlarının düşürmenin en kolay ve seri yoludur. Dinlenmek ve yeniden fiziksel, zihinsel ve enerjik olarak şarj olmak tehlike sinyallerinin de sona ermesi demektir. Peki siz düzenli olarak bilinçli bir şekilde rahatlamaya ve tekrar şarj olmaya zaman ayırıyor musunuz: Burada kast ettiğim en son ne zaman tatile çıktığınız değil. Evet, tatile çıkmak, seyahat etmek de gerçekten önemli bir rahatlama aracı olabilse de bazen tatilin kendisi bile strese sebep olabiliyor. Mekân değişikliği enerjilerin değişmesi açısından çok faydalı olsa da değişen mekâna aynı enerjik bavul ile gidiyorsanız pek bir şey ne yazık ki değişmiyor, tatilden bile stresli dönebiliyorsunuz. İster olağan aktivitelerinize devam ederken ister tatildeyken kendinize basit birkaç soru sormanızı istiyorum. Hiçbir şey yapmamaya bugün zaman ayırdım mı? Sadece mevcut olduğum bir farkındalık dilimi. Telefona bakmak yok, müzik yok, konuşmak yok, hatta meditasyon bile yok… Sadece hiçbir şey yapmadan durmak, oturmak, uyumadan uzanmak… Bu soruya günde en azından beş dakika cevabını verebildiğinizde hayatınızdaki stres seviyesinde büyük değişimler başlayabiliyor. Bugün sadece ve sadece kendim için ne yaptım? Kendinize sormaya değer ikinci bir soru da bu…

Devamı bir sonra ki sayıda…

Yaşam ve Stil Koçu
Av. Sinem Pelin Civelek