Ekonomi Gündem

Türkiye’nin Makûs Talihini Yenen Doğalgaz Keşfi Müjdesi KARADENİZ’DEN GELDİ

  • Eylül 17, 2020
  • 0

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, verdiği önemli müjdesiyle Türkiye’nin, tarihinin en büyük doğal gaz keşfini Karadeniz’de gerçekleştirdiğini belirterek, Fatih sondaj gemisinin, 20 Temmuz 2020’de başladığı Tuna-1 kuyusundaki sondajında 320

Türkiye’nin Makûs Talihini Yenen Doğalgaz Keşfi Müjdesi KARADENİZ’DEN GELDİ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, verdiği önemli müjdesiyle Türkiye’nin, tarihinin en büyük doğal gaz keşfini Karadeniz’de gerçekleştirdiğini belirterek, Fatih sondaj gemisinin, 20 Temmuz 2020’de başladığı Tuna-1 kuyusundaki sondajında 320 milyar metreküp doğal gaz rezervi keşfettiğini Türk milletine büyük bir müjde olarak verdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde düzenlediği toplantıda kamuoyunun merakla ve heyecanla beklediği “müjdeye” ilişkin yaptığı açıklamada, bugün ülke bakımından tarihi öneme sahip bir müjdeyi paylaşmak üzere bir araya geldiklerini ifade söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, yaptığı “Millete Sesleniş” konuşmasında “Türkiye tarihinin en büyük doğalgaz keşfini Karadeniz’de gerçekleştirdi” müjdesini verdi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Fatih sondaj gemimiz Tuna-1’deki sondajında hamdolsun 320 milyar metreküp doğal gaz rezervi keşfetmiştir. Hedefimiz, 2023 yılında Karadeniz gazını milletimizin kullanımına sunmaktır. İnşallah benzer bir müjdeli haberi Akdeniz’den de bekliyoruz” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, enerjinin kalkınmanın temel unsuru olmanın yanında millî bağımsızlığın gerçek anlamda tesisinde de çok büyük öneme sahip olduğunu belirterek, “Ülkelerin ortaya koydukları vizyonların hayata geçebilmesi, enerji sektöründeki istikrarla orantılıdır. Dünyada son bir asırdır yaşanan hiçbir karmaşa, savaş, kaos, çatışma, çekişme yoktur ki gerisinde öyle veya böyle enerji hesabı yatmasın. Petrol ve doğalgaz sahalarının kontrolü ve güvenliği için yeri geldiğinde milyonlarca insanın canının hiçe sayıldığı vahşi bir düzen kurulmuştur. Bir damla petrolü, oluk oluk akan insan kanından daha değerli gören bu gayri insani düzen hâlâ hükümranlığını sürdürmektedir” şeklinde konuştu.

Suriye’de son yıllarda yaşananlara da değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Biz, mazlumların ve mağdurların bulundukları yerlere giderken birileri her şeyi bir kenara bırakıp doğrudan petrol üretim tesislerine yönelmiştir. Aynı durumla Libya’da da karşılaştık. Biz, Libyalı kardeşlerimizin çağrısıyla onları darbecilerden kurtarmanın mücadelesini verirken, birileri yine petrol sahalarının dibinde bitivermiştir” dedi.

Artık Bu Alanda En Üst Lige Çıkmış Bir Türkiye Var

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Doğu Akdeniz’de oynanan onca oyunun gerisinde de enerji kaynaklarının paylaşımı kavgası olduğuna işaret ederek konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Hamdolsun biz önceliğimizi asla değiştirmedik, hep önce insan dedik. Hep önce insan, dostluk, kardeşlik dedik. Hep önce mazlumlar ve mağdurlar dedik. Hep önce hak, hukuk, adalet dedik. İnsanlık bizde, petrol onlarda kalmış olabilir. İşte Rabbim bize bambaşka bir yerde hem de görülmedik zenginlikte bir kapı açtı. Yarın benzer kapılar başka yerlerde de önümüze açılacaktır. Çünkü artık bu alanda en üst lige çıkmış bir Türkiye var.

Bugünlere elbette kolay gelmedik. Ülkemizde çok uzun yıllar boyunca petrol ve doğalgaz arama çalışmaları genellikle kiralama usulü ile yapıldı. Hele derin deniz sondajlarında tamamen dışa bağımlıydık. Yüzlerce milyon dolarlık arama faaliyetleri sonunda elimize 3-5 sayfalık rapor dışında hiçbir şey geçmedi. Kimsenin günahını almıyoruz, belki de gerçekten aradılar. Ama bulamadılar. Ama sonuçta biz artık bu şekilde yürüyemeyeceğimizi gördük. Bu tür çalışmaların öyle kiralama veya benzeri yöntemlerle değil, doğrudan millî kuruluşlar aracılığıyla yürütülmesini kararlaştırdık.

Ülkemizin millî enerji ve maden politikasını 2017 senesinde yeni baştan belirledik. O dönemde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanımız olan Berat Albayrak ile ardından gelen Fatih Dönmez kardeşimiz ekipleriyle birlikte bu politikayı titizlikle ve kararlılıkla uyguladılar. Bu çerçevede derin deniz sondajlarını bizzat yapmanın arayışlarına girdik. Ardı ardına 3 sondaj gemisini ülkemiz derin deniz arama filosuna kattık. Bugünkü sevinci bize yaşatan Fatih’in yanında, Yavuz ve Kanuni sondaj gemilerimizle bu alanda dünyanın en önde gelen ülkeleri arasına dâhil olduk. Ayrıca Barbaros Hayrettin Paşa ve Oruç Reis sismik araştırma gemilerimizle bu filoyu güçlendirdik.

Mülkiyetleri ülkemize ait olan 3 sondaj ve 2 sismik araştırma gemimiz tamamen kendi ekipmanlarımız ve kendi personelimiz ile çalışmalarını yürütüyor. Dünya fiyatlarının hayli altında maliyetle ülkemize kazandırdığımız gemilerimizle yaptığımız sondajların birim maliyeti de oldukça düşüktür. Sondaj ve sismik araştırma çalışmalarımızda en küçük bir dışa bağımlılığımız söz konusu değildir. Zaten öyle bir durum olsa bize nefes bile aldırmayacakları ortadadır. Yerli ve millî imkânlarla hareket ettiğimiz için bu başarıya ulaştık.”

Türkiye Tarihinin En Büyük Doğalgaz Keşfini Karadeniz’de Gerçekleştirdi

Cumhurbaşkanı Erdoğan, sevincini milletle birlikte yaşamak istediği müjdeyi, “Türkiye, tarihinin en büyük doğalgaz keşfini Karadeniz’de gerçekleştirdi. Fatih sondaj gemimiz, 20 Temmuz 2020 tarihinde başladığı Tuna-1 kuyusundaki sondajında 320 milyar metreküp doğalgaz rezervi keşfetmiş durumda” sözleriyle paylaştı.

Fatih sondaj gemisini Boğaz’dan uğurladığı günü hatırladığını ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

“O uğurlayışımızla birlikte hamdolsun neticeye de keşfe de ulaşmış. İstanbul’un fethinin yıl dönümünde Karadeniz’e uğurladığımız Fatih sondaj gemimiz, ismine layık bir başarıyla hepimizi gururlandırdı. Allah’a hamdolsun.

Daha önce ‘Tuna-1’ diye adlandırılan bu alanı ‘Sakarya Gaz Sahası’ olarak isimlendirdiğimiz bu alanda gereken tüm test, analiz ve mühendislik çalışmaları tamamlandı. Kuyudan elde edilen veriler, aynı bölgede yeni doğalgaz keşiflerinin kuvvetle muhtemel olduğuna işaret ediyor. Yani bu ilk kuyuda bulunan rezerv, çok daha zengin bir kaynağın sadece bir parçasıdır. İnşallah devamı da en kısa sürede gelecek. Rabb’imize bize ve milletimize bugünleri gösterdiği için hamd ediyoruz.”

“Hedefimiz, 2023 Yılında Karadeniz Gazını Milletimizin Kullanımına Sunmaktır”

Yıllarca enerjide dışa bağımlılığın maddi ve manevi sıkıntılarını çekmiş bir ülke olarak artık geleceğe daha güvenle bakacaklarına inandıklarını ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Bu operasyonu tamamen millî imkânlarla gerçekleştirdik. Şimdi hemen tespit kuyuları açmaya başlayacak, ardından üretim konseptini belirleyip inşaat ve yapım işlerine geçeceğiz. Doğalgazın yüzeye çıkartılması ve sisteme aktarılması işlemleriyle birlikte bu kaynaktan fiilen istifade etmeye başlayacağız.

Şimdi hedefi veriyorum: Hedefimiz, 2023 yılında Karadeniz gazını milletimizin kullanımına sunmaktır. Böylece bunca yıl sabırla adeta ilmik ilmik dokuyarak yürüttüğümüz çalışmaların ilk ve en büyük meyvesini almış oluyoruz” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Fatih ve Yavuz gemileri vasıtasıyla Akdeniz ve Karadeniz’de bugüne kadar 9 derin deniz sondajı gerçekleştirdiklerini belirterek, “Nihayet, son sondajda milletimize beklediği müjdeyi verme şerefine nail olduk. İnşallah benzer bir müjdeli haberi Akdeniz’den de bekliyoruz. Şu anda bakımda olan Kanuni’nin de yıl sonunda devreye girmesiyle Akdeniz’deki faaliyetlerimize hız vereceğiz. Keşifler için söylenen o güzel sözü sondaj faaliyetlerimize uyarlayarak tekrarlamak istiyorum: ‘Her arayan bulamaz ama bulanlar arayanlardır.’ Evet, biz de arayacağız ve inşallah bulacağız. Sakarya Gaz Sahası’yla ‘Bismillah’ dedik. Allah’ın izniyle devamı da gelecek. Çünkü ‘Sakarya, saf çocuğu masum Anadolu’nun. Divanesi ikimiz kaldık Allah yolunun.’ Biz bu yolun divanesiyiz. İnşallah burada da neticeye ulaşacağız” dedi.

Sadece denizlerde değil, Türkiye topraklarındaki aramaları da daha sıkı ve bilinçli şekilde yürüttüklerine işaret eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, diğer ülkelerdeki arama ruhsatlarını da çoğalttıklarını belirtti.

“Ülkenin enerji meselesini kökten çözmekte kararlıyız” vurgusu yapan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin yıllarca bunun sancısını, sıkıntısını çeken ve bedelini ödeyen bir ülke olduğunu ifade etti.

Cari açığın en büyük sebebinin de hep enerji olduğunu, yerli ve yenilenebilir kaynaklara verdikleri önem sayesinde bu konuda nispi bir denge sağlansa da hâlâ enerjide ciddi bir ithalatçı durumunda olunduğunu anlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Cari açığımızın ana sebebi bu değil mi? Bu. Denizlerde ve karada daha çok arama yapıp neticeye ulaşarak, enerjide net ihracatçı konumuna gelene kadar bize durmak, dinlenmek yok” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bir yandan konvansiyonel enerji kaynaklarına yoğunlaşırken diğer yandan elektrikli motor başta olmak üzere geleceğin teknolojilerine de yatırımları sürdüreceklerine vurgu yaparak şunları söyledi:

“Her kaynağın diğerinin tamamlayıcısı olduğunu unutmadan, tüm alanlarda en güçlü şekilde varlığımızı göstermekte kararlıyız. Türkiye artık hiçbir alanda birilerinin gölgesine sığınma ihtiyacı duymadan kendi ayakları üzerinde durabilecek güce, iradeye ve kaynağa sahiptir. Kimsenin hakkına gözümüzü dikmeden ama kimseye de hakkımızı yedirmeden hedeflerimize doğru yürümeyi sürdüreceğiz.

Yunanistan başta olmak üzere, bu meselede karşımıza dikilenlerin hepsi de haklı olduğumuzu gayet iyi biliyor. Özellikle Avrupa Birliği (AB), Yunanistan’ı şımartıp üzerimize salarken sergilediği çifte standart sebebiyle bir kez daha kendi ilkelerine ihanet ettiğini, Birliği ayakta tutan değerleri yıprattığını görmelidir. Ortada dolaşan ve hiçbir geçerliliği olmayan saçma sapan haritaların yarın öbür gün en büyük zararı AB’ye vereceği unutulmamalıdır. Sırf Türkiye’ye zararı dokunuyor diye kendi müktesebatına aykırı işlere alet olmak Yunanistan’ı kurtarmaz. Ama AB’nin zaten sorunlu olan itibarını iyice düşürür. Türkiye’nin bu konudaki kararlılığını, gerektiğinde bedel ödeme ve ödetme azmini görmek istemeyenler sahada da masada da cevaplarını alacaklardır.”

Milletimizin Refahı İçin Gece Gündüz Demeden Çalışmaya Devam

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Sakarya Gaz Sahası’ndaki keşiften sonra artık önümüzde çok daha aydınlık bir yol olduğuna inanıyoruz. Bugün gelecek nesillere önemli bir miras bırakacağız. Milletimizin refahı için gece gündüz demeden çalışmaya devam edeceğiz. Rabbim yar ve yardımcımız olsun. Rabbim yolumuzu, bahtımızı açık etsin.

Bir kez daha doğal gaz rezervi keşfimizin ve arkasından gelecek yeni keşiflerin ülkemize, milletimize, bölgemize hayırlı olmasını diliyorum. Buradan elde edeceğimiz gelirin milletimize, umudunu bize bağlamış tüm dostlarımıza ve insanlığa hayırlar getirmesini Rabbimden niyaz ediyorum. Ülkemize ve milletimize bu sevinci yaşatan kurumlarımızın tüm mensuplarını, sahada çalışan personelimizi, süreçte emeği ve katkısı olan herkesi tebrik ediyorum. Özellikle bu sürece öncülük eden Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlarımız Berat Albayrak ve Fatih Dönmez’e bir kez daha ekipleriyle beraber teşekkürlerimi sunuyorum.”

“Biz Petrolde, Doğal Gazda Varız Diyeceğiz”

Şu an itibarıyla dokuz derin deniz sondajının tamamlandığını ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerini şöyle tamamladı:

“Kararlılıkla bunlar devam edecek. Sayın Bakanımızın da ifade ettiği gibi öyle ülkelerle çalıştık ki bunlar marka isimlerdi. BP’den Shell’e kadar. 100-150 arama yapıp netice alamayıp ondan sonra dönüp gittiler. Bunlar bizden bir kuruş para almadılar, bu harcama kendilerinden. Yani bu iş öyle çok rahat değil ama bu işin kaderinde bu var.

Biz şu an kendi gemilerimizle gerek sismik araştırmayı gerek sondaj çalışmalarını yaptığımız için maliyetleri ciddi manada düşürmüş vaziyetteyiz ve bu şekilde de yolumuza devam ediyoruz. Tabii bütün temennimiz 2023’e kadar kararlılıkla bu çalışmayı sürdürüp neticeyi almak. Tüm ekibi dün de Ankara’da dinledim, bize verdikleri umutlar 2023 için bizim de geleceğimize ciddi anlamda bir perspektif tuttu. Arkadaşlarımıza şahsım ve milletim adına teşekkür ediyorum.

Kanuni de devreye girdikten sonra Karadeniz’de sadece Fatih ile değil, Kanuni ile de yola devam edilecek. Belki yeri gelecek Doğu Akdeniz’deki çalışmalarımızda farklı adımlar atacağız, çalışmalar yapacağız. Yani biz petrolde, doğal gazda varız diyeceğiz. Onun için de günümüz hayırlı olsun diyorum. Tekrar gerek Berat gerek Fatih Bey’e gerek Türkiye Petrolleri’nin tüm yöneticilerine, bakan yardımcılarına şahsım ve milletim adına şükranlarımı sunuyorum.”

Toplantıda TBMM Başkanı Mustafa Şentop, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, Millî Savunma Bakanı Hulusi Akar, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Millî Eğitim Bakanı Ziya Selçuk, Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, Adalet Bakanı Abdülhamit Gül, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, İletişim Başkanı Fahrettin Altun, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın, İstanbul Valisi Ali Yerlikaya, AK Parti Genel Başkanvekili Numan Kurtulmuş ve AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı ile diğer yetkililer hazır bulundu.

Fatih Sondaj Gemisinin Hikâyesi

Bakan Albayrak, Fatih Sondaj Gemisi’nin hikâyesini anlatırken Türkiye’nin ilk millî sondaj gemisi Fatih’in 29 Mayıs 2018 tarihinde yola çıkışı sırasında iki yıl önce “Yeni bir milada tanık oluyoruz” dediğini hatırlattı.

Aradan geçen kısa süre sonunda Fatih sondaj gemisi Karadeniz’de büyük bir başarı sağlayarak gündeme damgasını vurdu. Yola çıkışı sırasında törende yaptığı konuşmada Bakan Albayrak, “Türkiye’nin enerji tarihinde yeni bir milada tanık oluyoruz” demişti. Bakan Albayrak, bugün ise “Ülkemizin makûs talihini tarihe gömdüğümüz büyük bir zafere imza attık. Artık ne doğu ne batı, yeni eksen Türkiye” açıklamasını yaptı.

Fatih İlk Antalya’dan Yola Çıkmıştı

Türkiye’nin ilk sondaj gemisi “Fatih”, 28 Mayıs 2018’de dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak’ın katıldığı törenle Antalya’dan yola çıkmıştı. Gemiye güçlü mirasın yaşatılması ve yeni dönemin başlatılması için Fatih ismi konmuştu.

Törende konuşan Bakan Albayrak, “Türkiye’nin enerji tarihinde yeni bir milada tanık oluyoruz. 1970’lerde başlayan deniz sondajcılığı hayali yerli ekipman ve insan kaynak­sızlığı nedeniyle eksik kaldı. Bugün hamdolsun bu alandaki yerli dönüşümün karşılığını aldığımız tarihî bir gün olarak kayda geçiyor” demişti.

Fatih’in Ulaştığı Derinlik 2.600 Metre

Yaz aylarında başlayan sondaj, 2 bin 600 metre derinlikte gerçekleştirildi. Ardından Karadeniz’de de sondaj çalışmaları için adım atıldı ve ikinci gemi de TPAO’nun portföyüne katılmış oldu. İkinci sondaj gemisi olan Yavuz da Kocaeli’nin Dilovası ilçesindeki limandan 20 Haziran 2019 tarihinde yola çıktı. Temmuz ayında da sondaj çalışmalarına başladı.

Dünyada yüksek teknolojiye sahip ilk beş gemi arasına giren Fatih sondaj gemisi, uzunluk bakımından hemen hemen Eyfel Kulesi kadar ve 12 bin 200 metre derinlikte, yüksek basınç altında dahi deniz sondajı yapabilme kabiliyetine sahiptir. Fatih sondaj gemisinin sondaj kulesi uzunluğu 64 metre. İki kulesi toplamda 1.750 ton yük kaldırma kapasitesine sahip olan gemi, 6 metre yükseklikteki dalga boyunda bile sabit kalabiliyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, Karadeniz’de keşfedilen 320 milyar metreküplük doğal gaz rezervinin ekonomik değerine ilişkin, “Bundan sonraki gaz ve petrol fiyatlarını bilmeden geleceğe dönük tahminde bulunmak zor. Dünyada küresel ölçekte gaz fiyatları petrole endeksli gerçekleşiyor. Geriye dönük 3-5 yıllık perspektifle bakarsak bu miktardaki gazın ekonomik değerinin 65 milyar dolar olacağını söyleyebiliriz” dedi.

Bakan Dönmez, katıldığı bir televizyon programında, Karadeniz’de keşif yapılan bölgede sismik araştırma çalışmalarının yaklaşık 14 ay önce başladığını söyledi. Çalışmalar kapsamında yerin binlerce metre altının röntgeninin çekildiğini ifade eden Bakan Dönmez, uzmanların değerlendirmeleri ışığında çalışmaların devam ettirilmesi sonucu başarının elde edildiğini belirtti.

Bakan Dönmez, bölgede deniz derinliğinin 2 bin 100 metre civarında olduğuna dikkati çekerek, “1.500 metre civarında bir kazıdan sonra iki tane gaz rezervuarı kestik. Bir tanesi yaklaşık 100 metre, diğeri 400 metre civarında. Gaz akışı gelmeye başladı buradan. Teknik ekip burada gazları test etti. Basınç okumaları yapıldı. Gaz keşfi olduğu kararına varmış olduk. Sayın Cumhurbaşkanımıza arz ettik ve teknik ekiple de kendisine konuyu detaylı sunumla anlattık. Aslında bugün 83 milyonla değil, bölgede yaşayan, yaşamayan herkesin merakla beklediği bu haberi paylaşmış olduk” dedi.

Karadeniz’de 2004 yılından günümüze yabancı şirketlerle ortaklıklar kurularak 6 derin deniz sondajının gerçekleştirildiğini belirten Bakan Dönmez, açıklamasına şöyle devam etti:

“Maalesef keşif yakalayamadık. Keşif yapılan saha ise daha önce sismik araştırması yapılmamış yeni bir sahaydı. 3-4 sene önce de Romanya’da, nispeten yakın bir sahada miktarı bugüne göre daha düşük bir keşif oldu. İlk etapta 2 bin kilometrekarelik bir sismik çalışma yaptık. İlk sondajı da potansiyeli en yüksek sahada yaptık. Tamamı 8 bin kilometrekare olan bir alan. Buralarda da sismik çalışmalara başlayacağız. Aşağıda kalan formasyon benzer nitelikte. İleride yeni keşif kuyuları da açacağız. Rakam biraz daha netleşecek ama beklentimiz bu rakamın yukarı yönlü revize edilmesi.”

Keşif, 7-8 Yıllık Tüketime Eşdeğer

Bakan Dönmez, Türkiye’nin yıllık doğal gaz tüketiminin 45-50 milyar metreküp olduğuna işaret ederek, “Bu keşif, hiçbir yerden kaynak almamış olsak ülkemizin yaklaşık 7-8 yıllık ihtiyacını karşılayabilecek; ancak tabii keşifler devam edecek, belki bu rakam daha da artacak” ifadesini kullandı.

İlk gazın kıyıya ulaştırılması için 2023 yılının hedeflendiğini söyleyen Bakan Dönmez, sahadan gerçekleştirilecek üretim için planlama yapılacağını ve bu tip sahalarda ilk üretimin görece düşük olabileceğini, ancak bu aşamaların hepsinin planlanarak sektör ve kamuoyuyla paylaşılacağını belirtti.

Bakan Dönmez, rezervin ekonomik değerine ilişkin, “Bundan sonraki gaz ve petrol fiyatlarını bilmeden geleceğe dönük tahminde bulunmak zor. Dünyada küresel ölçekte gaz fiyatları petrole endeksli gerçekleşiyor. Geriye dönük 3-5 yıllık perspektifle bakarsak bu miktardaki gazın ekonomik değerinin 65 milyar dolar olacağını söyleyebiliriz” şeklinde değerlendirme yaptı.

Türkiye Petrolleri’nin (TP) son yıllarda ciddi birikim ve tecrübe kazandığını vurgulayan Enerji Bakanı Dönmez, şunları ifade etti:

“Bundan sonra sondaj ve sismik çalışmaları kendi imkânlarımızla yapacağız. Kıyıya boru hattı çekimi bir defa yapılacak bir iş. Muhtemelen ihale etmek suretiyle uluslararası ölçekte yapılacak. Onun dışında işletme tamamen TP üzerinden olacak. Kıyıya geldikten sonra da sisteme bağlamak suretiyle yerli, millî imkânlarla ve kendi personelimizle bu gazı işletip evinize kadar getireceğiz. Biz doğal gaz ve petrole yıllık 40 milyar dolar seviyesinde ödeme yapıyoruz. Bunları da azaltacağız ve cari açığa pozitif katkısı olacak.”

Doğu Akdeniz’deki Arama Çalışmaları

Doğu Akdeniz’deki çalışmalara da değinen Bakan Dönmez, dünya örneklerinin Türkiye’nin tezlerini destekler nitelikte olduğunu belirterek bölgede “Türkiye’yi oyunun dışında tutalım” anlayışı olduğuna dikkati çekerek şunları kaydetti:

“Buradan geri adım atmadık, son derece haklıyız. Türkiye eski Türkiye değil. Sahada kazanıp masada kaybeden bir ülke değil. Diyaloğa da açığız. Bunu da defaten söyledik. Son dönemde AB girişimiyle Yunanistan ile aramızda bir diyalog başlamıştı ama aradan birkaç hafta geçmeden Yunanistan gitti Mısır ile bu anlaşmayı yaptı. Yunanistan bugüne kadar da masaya gelmekten çekinmiş, kazanımlarını da sahada değil masada kazanmış bir ülkedir. Haklı görünmeye çalışıyor. Artık Türkiye’de buna ‘evet’ diyecek yönetim de lider de yok. Evet, diyaloğa açığız ama kendi yetki alanımızı da kimseyle paylaşmaya razı değiliz.”

Doğal Gaz Keşfine Gösterilen Yüksek İlgi

Türkiye’ye yeni ufuklar açan Karadeniz’deki büyük doğal gaz keşfi, Türkiye’nin enerji bağımlılığını azaltacak yeni bir dönemi başlatırken dış dünyada da Türkiye’ye olan ilgiyi artırdı. Bu gerçeği, doğal gaz keşfinin dünyada uyandırdığı büyük yankıyı yansıtan haberler doğruluyor.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Türkiye’nin Karadeniz’de gerçekleştirdiği doğal gaz keşfi nedeniyle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a tebrik mektubu gönderdi. Aliyev mektubunda, “Kardeş Türkiye’nin başarısından kendi başarılarımız kadar mutlu oluyoruz” dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, düzenlediği basın toplantısında “Türkiye, tarihinin en büyük doğalgaz keşfini Karadeniz’de gerçekleştirdi” diyerek 320 milyar metreküp doğal gaz rezervi bulunduğunu duyurmuştu.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Türkiye’nin Karadeniz’de gerçekleştirdiği doğal gaz keşfi nedeniyle Cumhurbaşkanı Erdoğan’a tebrik mektubu gönderdi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan açıklamada, Aliyev’in mektubunda şu ifadeleri kullandığı aktarıldı:

“Kendim ve Azerbaycan halkı adına, Türk tarihinin en büyük doğalgaz yatağının keşfinden dolayı sizleri ve kardeş Türk halkını yürekten kutluyorum. Türkiye enerji güvenliği alanında önemli bir adım daha attı. Doğal gaz sahasının gelişmesi kardeş Türkiye halkına fayda sağlayacaktır.

Bu alanın keşfi, Türkiye’nin endüstriyel potansiyelinin ve artan gücünün de bir tezahürüdür. Azerbaycan ve Türkiye yıllardır büyük enerji ve ulaşım projelerini başarıyla uyguluyor. Bakü-Tiflis-Ceyhan, Bakü-Tiflis-Erzurum, TANAP, Bakü-Tiflis-Kars projeleri ülkelerimiz ve halklarımız için yeni fırsatlar açmakta ve Azerbaycan-Türkiye ortaklığını daha da güçlendirmektedir.

Umarım şu anda Türkiye tarafından yürütülmekte olan diğer arama projeleri de başarılı olur. Kardeş Türkiye’nin başarısından kendi başarılarımız kadar mutlu oluyoruz. Azerbaycan-Türkiye kardeşliğinin ve dostluğunun gelişmeye ve güçlenmeye devam edeceğine inanıyorum. Bu vesileyle sizlere sağlık, çalışmalarınızda başarılar, kardeş Türkiye halkına barış ve refah diliyorum.”

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, Türkiye’nin Karadeniz’de doğal gaz bulmasıyla ilgili yaptığı açıklamada, “Türkiye’ye hayırlı uğurlu olsun. Türkiye’nin daha zengin bir ülke olması bizi de mutlu eder, sevindirir. Türkiye’nin bu zenginliği tümüyle kendi imkânlarıyla bulması da ayrıca önemlidir” dedi.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Başbakanı Ersin Tatar, Karadeniz’de doğal gaz bulunmasıyla birlikte Doğu Akdeniz’in daha da önem kazandığını belirterek, “Sayın Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da ifade ettiği üzere şimdi sırada Doğu Akdeniz, Kuzey Kıbrıs var” dedi.

Yazılı açıklama yapan Tatar, “Anavatan Türkiye Cumhuriyeti’nin Karadeniz’de tarihinin en büyük doğal gaz rezervini keşfetmesi Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde halkımız arasında büyük bir sevinçle karşılanmıştır. Kıbrıs Türk halkının refah ve mutluluk dolu geleceğine olan inancımız, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın doğal gaz keşfine ilişkin açıklamasıyla daha da güçlenmiştir.

Sayın Erdoğan’ın da vurguladığı gibi artık sırada Doğu Akdeniz vardır. Mavi Vatan vardır, Doğu Akdeniz’deki hak ve çıkarlarımız vardır. Bölgemizde bulunacak doğal gaz alanları ile Türkiye’nin daima yanımızda olan desteği ve iş birliği ile Kıbrıs Türk halkının refahına, kalkınmasına, tanınmasına ve geleceğine çok daha büyük bir umutla bakıyoruz. Kısacası, şimdi sırada Doğu Akdeniz var, Kuzey Kıbrıs var. Artık yeter. Mutlaka başaracağız. Bizi mağdur duruma düşürdükleri, mahkûm etmeye çalıştıkları mevcut durumdan mutlaka çıkacağız.”

AA’nın 22 Ağustos 2020 tarihli haberine göre Ürdünlü Enerji Uzmanı Mübarek et-Tahravi, Türkiye’nin Karadeniz’de gerçekleştirdiği doğal gaz keşfinden sonra artık kimseye ihtiyacı olmadığını ifade etti.

AA muhabirine konuşan Tahravi, Türkiye’nin keşfettiği doğal gaz miktarının az olmadığını, bilakis diğer ülkeleri korkutacak boyutta olduğunu belirtti. Keşfin, Türkiye’nin gücünü artıracağını ve onu büyük enerji devlerinin grubuna dâhil edeceğini kaydeden Tahravi, “Türkiye’nin tarihindeki bu en büyük doğal gaz keşfi, onun artık kimseye ihtiyacı olmadığı anlamına geliyor. Ben bir Türk yetkili olsaydım, bu keşfin duyurulduğu günü bayram ilan ederdim” dedi ve Türkiye’nin enerji alanında ileride daha büyük keşifler yapacağı öngörüsünde bulundu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “ülkesi ve milleti için mücadele ettiğini” belirten Harami, “Arap liderlerin ise kendi ülkelerini yok ederek kendi milletlerine karşı komplolar düzenlediklerini” vurguladı.

Ürdünlü Albay Muhammed el-Enesu ise “Tayyip Erdoğan gibi adil bir lideriniz varsa, Allah sizi korur” ifadesini kullanırken Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “yalnız sözle değil, icraatları ile de ülkesi için çalıştığını” ifade etti.

Iraklı düşünür Muhammed el-Kubeysi ise “Türkiye Karadeniz’deki yeni enerji kaynağı keşfiyle bölgedeki eksen ülke konumunu güçlendirdi” yorumunu yaptı ve “Allah’tan Müslüman Türk halkını nimetlendirerek gelişme ve refah yolunda daha fazla istikrara kavuşmasını ve fırsatlar vermesini diliyoruz” temennisinde bulundu.

Moritanyalı düşünür Muhammed Muhtar Şankıti, Türkiye’yi keşiften ötürü tebrik ederek, “Türkiye Akdeniz’de enerji aradı, ama Karadeniz’de buldu. Allah dilediğini beklemediği yerden rızıklandırır” değerlendirmesinde bulundu. Cezayirli gazeteci Anya el-Efendi ise Fatih ve Yavuz gemilerinin Karadeniz’de 320 milyon metreküp doğal gaz keşfettiğine dikkati çekerek, “İslam’ı yüceltenleri Allah da yüceltiyor” dedi.

Doğal gaz keşfinin Türk ekonomisine ve para biriminin istikrarına önemli katkı yapacağına dikkati çeken Bin Cemi, ülkenin bu sayede dışa bağımlılıktan da kurtulacağını vurguladı. Türkiye’nin doğal gaz keşfini kendi imkânlarıyla başardığını belirten Bin Cemi, enerji alanındaki tecrübesinin artmasıyla başka ülkelerde de keşifler yapabileceğini kaydetti.

Türkiye’nin Araştırma Gemileri ve Çalışma Yaptığı Yerler

Uluslararası şirketlere bağımlı petrol ve doğal gaz araştırma uygulamalarının uzun yıllar bir sonuç vermediği gerçeğinden hareket ederek uygulamaya koyduğu yeni politika çerçevesinde sismik ve sondaj gemileri satın alan Türkiye, millî bir arama politikası belirlemiş, orta ve uzun vadeli programını uygulamaya koymuştur. Yerli ve millî arama ve sondaj programına uygun olarak Türkiye, son yıllarda sismik arama ve sondaj çalışmalarını artan bir tempoda yoğunlaştırdı.

Hem Akdeniz’de hem de Karadeniz’de 5 farklı tam donanımlı araştırma gemisi görevlendirildi. İlk millî sondaj gemisi Fatih ile yolculuğa başlayan Türkiye, ardından Yavuz ve Kanuni’nin yanı sıra Barbaros Hayreddin Paşa ve Oruç Reis ile sismik araştırma çalışmalarını sürdürüyor. Yerli ve millî gemilerimizin çalışma yaptığı alanlara yakından bakmakta yarar vardır.

Fatih Sondaj Gemisi

Türkiye’nin ilk yerli sondaj gemisi “Fatih”, Karadeniz’de sondaj faaliyetleri gerçekleştirmek üzere İstanbul’un fethinin 567. yıl dönümü olan 29 Mayıs’ta sefere çıkmıştı. Güney Kore’de 2011’de inşa edilerek denize indirilen Fatih, 6. nesil denilen üst düzey bir teknolojiye sahiptir.

Fatih’in “upgrade” edilme sürecinde sondaj ekipmanları, kuyu kontrol sistemleri, dinamik pozisyonlama sistemleri, gemi iticileri ve gemi jeneratörlerine varıncaya kadar gerekli bütün teknik aksamı yenilendi. Fatih, kendi sınıfındaki 16 gemi arasından sıyrılarak yüksek teknolojiye sahip dünyanın ilk 5 gemisi arasına girdi.

12 bin 200 metre derinlikte, yani dünyanın en derin çukuru olan Mariana Çukuru’ndan daha derinde, çok yüksek basınç altında dahi deniz sondajı yapabilme kabiliyeti bulunan Fatih’in uzunluğu hemen hemen Eyfel Kulesi kadar. Fatih’in 64 metre yüksekliğindeki sondaj kulesinin uzunluğu, 67 metre yüksekliğindeki Galata Kulesi’ne yakın. Fatih’in iki kulesi toplam 1.750 ton yük kaldırma kapasitesine sahip.

Aktif konumlandırma sistemi sayesinde 6 metre yükseklikteki dalga boyunda bile sabit kalarak operasyonlarını sürdürebilme özelliği bulunan Fatih, bu üst düzey teknolojik özellikleriyle en zor operasyon koşullarında çalışarak kendini ispatlamış bir gemidir.

Fatih sondaj gemisi, 229 metre uzunluğunda, 36 metre genişliğinde ve 51 bin 283 groston ağırlığa sahiptir. Fatih Sondaj Gemisi’nin iki kulesi toplam 30 adet tank kaldırma kapasitesine sahip.

Karadeniz Ereğli yakınlarındaki Tuna-1 lokasyonunda Fatih sondaj gemisi arama faaliyetlerini sürdürürken, Akdeniz’de de KKTC’nin verdiği yetki kapsamında arama faaliyetleri devam ediyor.

Yavuz Sondaj Gemisi

Türkiye’nin ilk millî sondaj gemisi Fatih’ten sonra yola çıkan Yavuz, 2019 yılının Haziran ayında yolculuğuna başladı. Ağustos 2019’da da Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Karpaz bölgesinde çalışmalarına başladı. Ardından Oruç Reis bölgeye ulaştı.

Dünyada bu gemiden 16 tane var, ikisi Türkiye’nin. 12 bin 200 metreye kadar sondaj yapabilme kabiliyeti var. Boyu 229,6 metre, genişliği 36 metre, sondaj kulesi uzunluğu 130 metredir.

Yavuz Gemisi’nin içerisinde sinema salonu, spor salonu, dinlenme odaları ve dört yataklı mini bir hastane ile tam zamanlı bir doktor mevcut. Gemi daha önce Tanzanya, Kenya, Malezya ve Filipinler başta olmak üzere farklı ülkelerde görev aldı. Gemide “Dynamic Positioning” sistemi mevcut. 6 metreye kadar olan dalgalarda sondaj sorunsuz devam edebiliyor.

Uzunluğu 230 metre ve genişliği 36 metre olan altıncı nesil ultra derin deniz sondaj gemisi Yavuz’da yaklaşık 130 metrelik çift sondaj kulesi bulunuyor. Gemi, 12 bin 200 metre derinliğe kadar çok yüksek basınç altında ve yüksekliği 6 metreye kadar olan dalgalarda dahi sondaj yapabiliyor. Çalışmalarını çevreye zarar vermeden gerçekleştiren Yavuz, aktif konumlandırma sistemine sahip.

Barbaros Hayrettin Paşa

Barbaros Hayreddin Paşa, 2013 yılında petrol ve gaz araştırmalarında kullanılmak üzere envantere giren sismografik araştırma gemisidir. Karadeniz bölgesinde sismik arama çalışmalarına başladı. 2017 yılında ise Akdeniz’e gitti. Barbaros, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin TPOA’ya ruhsatlandırdığı Gazimağusa kenti ile Lübnan arasındaki sularda 18 Eylül’e kadar petrol ve doğalgaz arayacak.

Orijinal rengi yeşil olan gemi, Tuzla’daki Desan Tersanesi’nde kırmızı-beyaza boyandı. İki ve üç boyutlu sismik veri toplayabilen, yön ve pozisyon tayinini uydu haberleşmesiyle otomatik olarak yapabilen 84 metre uzunluğundaki gemide bir de helikopter pisti yer alıyor.

Kanuni Gemisi

Güney Kore’de 2012 yılında üretimi tamamlanan ve daha sonra Türkiye’ye getirilen sondaj gemisine “Kanuni” ismi verildi. Kanuni sondaj gemisi, 11 bin 400 metreye kadar derinliğe inebilen, 3 bin metrede sondaj açabilme kapasitesine sahiptir. Gemi, 2015’e kadar Brezilya’da enerji firması Petrobras tarafından kullanıldı. Kanuni, altıncı nesil ultra derin deniz sondaj gemisi olarak da biliniyor.

Oruç Reis ve Yavuz’un ardından sondaj gemisi Kanuni de Akdeniz’e açılmak için gün sayıyor. Mersin Limanı’nda bakım ve güncelleştirme işlemleri için bakıma alınan Kanuni için çalışmalarda geçtiğimiz günlerde sona gelindi. İncekum’daki NATO limanında demirlemiş olan geminin görev yerine gitmesi için son hazırlıklar yapılıyor.

Türkiye’nin üçüncü sondaj gemisi olarak çalışmalarını “Mavi Vatan”da sürdürmesi planlanan Kanuni, 12 bin metre derinliğe kadar inebilme ve 3 bin metre sondaj yapma özelliğine sahiptir. Gemi, 35 personeliyle son teknoloji donanımlarıyla zemin taraması yapabiliyor.

Oruç Reis

Faaliyete 15 Ağustos 2017’de başlayan ve yüzde 90 yerli tasarım, işçilik ve entegrasyona sahip olan Oruç Reis gemisi, Antalya’nın dünyaca ünlü Konyaaltı Sahili’nden de görülebiliyor.

Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de yeni NAVTEX (Denizcilere Duyuru) ilanıyla birlikte görev yerine ulaşan millî sismik araştırma gemisi MTA Oruç Reis (Turkuaz), ülkemizin deniz yetki alanları başta olmak üzere, ilişkiler geliştirdiğimiz bütün ülkelerle beraber tüm denizlerde arama ve araştırma faaliyetlerinde bulunabilecek niteliklere sahiptir.

Oruç Reis; deniz tabanı haritalama sistemleri, ölçüm ve örnekleme sistemleri bulunan yerli yapım iş sınıfı uzaktan kumandalı sualtı aracı (ROV), deniz tabanından 18 metre uzunluğa kadar karot numunesi alabilen örnekleme ekipmanı ve jeoloji, oşinografi laboratuvarlarına sahip.

Oruç Reis araştırma gemisinin personel kapasitesi 55. Bunun 24’ü gemi adamı, 31’i ise idareci ve araştırmacıdan oluşuyor. Kurum personeline 2B/3B sismik veri işlem yetkinliği kazandırmak üzere sağlanan eğitim sayesinde, toplanan sismik verilerin işlenmesi konusunda dışa bağımlılığın ortadan kaldırılması hedefleniyor.

Toplanan veriler kurum personeli tarafından değerlendirilerek, gerekli noktalarda sondaj lokasyon tayininin tümüyle yerli personel tarafından yapılması amaçlanıyor.